صرع چیست ؟ epilepsy

حمله صرع

از زمان بوجود آمدن انسان بر روی کره زمین صرع نیز وجود داشته است. صرع یک اختلال شناخته‌شده از روزگاران قدیم است و قدمت آن به عصرحجر برمی‌گردد. یونانیان باستان به این بیماری به عنوان یک بیماری مقدس نگاه می‌کردند.
آنان معتقد بودند این تجلی یکی از خدایان است که می‌تواند سبب سقوط بیمار روی زمین و تکان‌های شدید وی شود و بعد، قبل از مرگ کامل بیمار، مجددا وی را زنده کند. بقراط اولین کسی بود که با این نظریه مخالفت کرد. این پزشک یونانی در حدود ۲۴۵۰ سال قبل معتقد بود صرع یک بیماری با منشاء اختلال مغزی است. طی ۲۰۰۰ سال بعد، نظریه‌های خرافی دیگری هم در مورد علت این بیماری شکل گرفت.
در نگرش اول، اعتقاد بر این بود که این بیماری به علت نفوذ ارواح خبیث و شیطانی به بدن افراد بروز می‌کند. به همین دلیل برای بیرون راندن ارواح خبیث از جسم بیماران سعی می‌کردند به روش‌های خشونت‌باری متوسل شوند که بسیاری از مواقع باعث صدمات جسمی و حتی مرگ بیمار می‌شد.
در نگرش دوم که جالینوس از مدافعان آن بود، تصور می‌شد که به دلیل بروز لخته و آماس در عروق دست یا پا، این بیماری شروع می‌شود. به همین دلیل دست یا پای بیماران را در هنگام حمله محکم می‌بستند تا جریان خون آن قطع شود و بیمار بهبود یابد. حتی گاهی اوقات، یکی از اندام‌های بیمار را که تشنج از آنجا شروع می‌شد قطع می‌کردند. اگر حمله تشنجی از یک اندام شروع نمی‌شد، جمجمه بیمار را می‌شکافتند و سعی می‌کردند تا لخته را خارج کنند.
تا حدود ۱۰۰ سال پیش، درمان‌های گوناگونی که برای بیماری صرع معــرفی می‌شدند هیچ کدام موثرنبودند و بیشتر جنبه خرافی داشتند و خرافات باعث شده بود تا واقعیات و حقایق هویدا نشود.

مغز به عنوان جایگاه صرع
مغز از میلیاردها سلول عصبی به نام نورون تشکیل شده است. عمل نورون‌ها انتقال پیام های عصبی به نورون‌های دیگر است. این پیام‌ها از طریق ناقل‌های شیمیایی به نام نوروترانسمیتر(NEUROTRANSMITTER) به نورون‌های بعدی منتقل می‌شوند.
وقوع هرگونه حمله تشنجی، ناشی از انتقال ناگهانی تعداد بسیار زیادی از پیام‌های عصبی در مغز است که در حالت عادی نباید این پیام‌ها از مغز ساطع شوند. در ضمن، نباید به صورت همزمان این‌قدر پیام غیر لازم صادر شود.
این پیام‌ها می‌توانند فقط در یک قسمت از مغز تولید شوند یا تمام مغز را در برگیرند. با توجه به محل شروع پیام‌ها، نمای بالینی حمله تشنجی هم تعریف می‌شود. مثلا اگر از نورون‌های ناحیه حرکتی مغز شروع شوند، ممکن است حمله به صورت تکان‌های اندام شروع شود. علت دقیق شروع حمله تشنجی هنوز مشخص نیست.
امروزه انواع گوناگونی از صرع شناخته شده است. صرع یک بیماری نیست بلکه فقط نشانه‌ایست که می‌گوید قسمتی از مغز کار خود را همیشه بخوبی انجام نمی‌دهد. وقتی مغز بطور طبیعی کار کند یک سری امواج الکتریکی از خود ایجاد می‌نماید که این امواج مانند الکتریسته در مسیر اعصاب مغزی عبور می‌کند. « اپی‌لپسی » یا صرع حالتی است که یکسری از این تشنجها و طوفانهای الکتریکی در مغز بطور مرتب و با فاصله زمانی خودبخود ایجاد شده و خاموش شوند. که این جرقه الکتریکی و طوفان الکتریکی بسته به محل خود در مغز علائم و نوع تشنج و صرع را تعیین می‌نماید. یکبار تشنج هیچگاه صرع نیست بلکه دو تا سه بار تشنج می‌باید رخ دهد تا پزشک تشخیص صرع را مطرح نماید.
صرع به عنوان شایع‌ترین بیماری عصب-شناختی معرفی شده است بطوری که در حدود ۲ تا ۳ درصد افراد دنیا به آن مبتلا هستند. شیوع صرع در اکثر جوامع نزدیک به ۵% است. این بیماری در زمره اختلالاتی محسوب می‌شود که نه تنها بر بیمار مصروع، بلکه بر خانواده بیمار هم تأثیرات فراوان دارد و از آنجایی که از دیرباز شناخته شده است، راههای مواجهه و درمان آن نیز پیوسته در تغییر و تکامل بوده است.‏

صرع نوعی اختلال عملکرد فیزیولوژیک قشر مغز است که در آن امواج غیرطبیعی یا فرکانس دامنه بالا برحسب مکان و وسعت این امواج در سطح قشر مغز علایم متفاوتی را ایجاد می‌کنند و هنگامی این اختلالات صرع نامیده می‌شود که به طور ناگهانی ظاهر شده و به صورت گذرا در طی زمان تکرار شود. صرع‌ به‌ چندین‌ نوع‌ مختلف‌ تقسیم‌ می‌شود که‌ هرکدام‌ ویژگی‌های‌ خاص‌ خود را دارند.

علل صرع
گاه علت صرع وجود یک اختلال ساختمانی در مغز مانند تومور است اما در اغلب موارد هیچ علت خاصی یافت نمی‌شود.
در برخی از کودکان مبتلا، حملات تشنج به دنبال یک محرک حسی مثل نورهای شدید بروز می‌کنند و گاه هیچ عامل شروع کننده‌ای وجود ندارد.
از علل شناخته شده صرع تومورهای مغزی ، بیماریهایی که بر رگهای خونی مغز اثر می‌گذارند و انواع سموم می‌باشد. به غیر از صرع علل متعدد دیگری نیز برای تشنج وجود دارد که یکی از آنها تب بالاست (تشنج ناشی از تب)
در برخی از کودکان مبتلا، حملات تشنجی به دنبال یک محرک حسی مثل نورهای درخشان و شدید بروز می‌کنند و در برخی دیگر هیچ عامل شروع کننده‌ای وجود ندارد. در صرع نشاندار حملات ناگهانی را می‌توان در یکی از چندین علت شناخته شده جستجو کرد که شامل تومورهای مغزی ، بیماریهایی که بر رگهای خونی مرکزی اثر می‌گذارند و انواع سموم می‌باشد.
به غیر از صرع علل متعدد دیگری نیز برای تشنج وجود دارد که یکی از آنها تب بالاست (تشنج ناشی از تب). شایع‌ترین علایم که از نظر بالینی قابل مشاهده است، این است که بیمار به صورت ناگهانی جیغ می ‌کشد و به روی زمین می‌ افتد و از هوش می ‌رود. دست و پاهایش سفت می ‌شود (که به این مراحل تونیک گفته می ‌شود) و بعد از چند ثانیه (۲۰الی ۳۰ ثانیه) شروع به دست و پا زدن می‌ کند. سپس به حالت اغما(بیهوشی) می ‌رود و به صدا‌ها جواب نمی ‌دهد.
در فاز پس از حمله، بیمار به هوش می آید و تا یک روز سردرد و حالت کوفتگی، خواب‌آلودگی و بی ‌حالی دارد. بعد از دو روز این حالت‌ها برطرف می ‌شوند. البته نمونه ی ذکر شده فقط یک نوع از انواع صرع و تشنج می‌ باشد.
در حالت دوم بیمار موقع تشنج حالت‌های دل درد، بی حوصلگی، اضطراب بدون دلیل، درد پا و علایم پیش درآمد تشنج را دارد. اگر این حالات‌ بدون دلایل خاصی اتفاق بیافتد، بهتر است بیمار با پزشک مشورت کند، چون ممکن است نشانه‌ای از یک حمله ی صرع قریب‌الوقوع باشد.
از علایم دیگر تشنج در کودکان، افت تحصیلی و مشکل تحصیلی، به خصوص در درس املا می‌ باشد. معلم همیشه شکایت دارد که کودک به یک جا خیره می ‌شود و به نقطه خاصی می ‌نگرد. به این حالت، حالت عدم حضور گفته می ‌شود و به نظر می ‌رسد کودک فکرش در جای دیگری است. در این حالت هوشیاری برای مدت کمی از بین می ‌رود. این مدت به حدی کوتاه است که ممکن است بیمار دوچرخه سواری هم بکند و پا هم بزند، ولی این اختلال هوشیاری (در حد ۳- ۲ ثانیه) را هم داشته باشد و یا در حین نوشتن املا ممکن است در طول یک جمله چندین کلمه را جا بیاندازند. این نوع تشنج خوش ‌خیم می‌ باشد و اگر زود درمان شود، بهبود خواهد یافت.

از علایم دیگر تشنج، علایم موضعی مانند اینکه یک دست در کنترل فرد نباشد، گزگز شدن و مورمور شدن ناگهانی یک طرف بدن، تغییر خلق به صورت گذرا (که یک انسان با شخصیت با حالت روحی پایدار ممکن است به مدت ۶- ۵ دقیقه دچار حالت گذرای موقت عجیب باشد) و بعضی از اختلالات رفتاری و رفتارهای نامناسب که با شخصیت فرد جور در نمی ‌آید، که این‌ها باید بررسی شوند.

انواع صرع
انواع مختلفی از تشنج های صرعی تاکنون تعریف شده است. در بچه‌ها تشنج های تونیک – کلونیک شایعتر است، بیشتر از سه چهارم کودکان مبتلا به صرع ، از این نوع تشنج رنج می‌برند، صرع کوچک یا ابسانس دومین نوع شایع صرع در کودکان است. صرع موضعی یا صرع حرکتی و صرع نسبی یا پارشیال خوش‌خیم از دیگر انواع صرع هستند.
صرع بزرگ یا تشنج تونیک – کلونیک شایعترین نوع صرع ، صرع اصلی (Grand mal) است. این صرع هنگامی رخ می‌دهد که مناطق حرکتی مغز دچار عارضه شده است و اسپاسمهای شدید و بی‌هوشی را دربردارد. در اغلب موارد صرع اصلی ، قبل از آغاز حمله و غش به بیمار یک حالت درونی دست می‌دهد که این اخطار خوانده می‌شود. این حالت در لاتین Aura نامیده می‌شود و می‌تواند به صورت روانی یا جسمی باشد. مثل شنیدن صدایی (جسمی) و یا احساس خوشبختی یا بدبختی (روانی). بیمار ممکن است بوی مشخصی را حس کند و یا گمان کند که نور درخشنده‌ای می‌تابد. بعد از چند لحظه بیمار بی‌هوش می‌افتد که این مرحله کوتاه، تونیک است که تمام ماهیچه‌ها متشنج و منقبض می‌شوند، تنفس بیمار قطع می‌شود و رنگش نیز ممکن است کبود شود. مرحله بعدی کلونیک است که اندامها تکانهای مختصری می‌خورند. در خلال این مدت بیمار ممکن است زبانش را گاز بگیرد.
صرع‌ بزرگ در تمام‌ سنین‌ رخ‌ می‌دهد. فرد هوشیاری‌ خود را از دست‌ می‌دهد، عضلات‌ بدنش‌ سفت‌ می‌شود و سپس‌ دست‌ و پا و بدن‌ وی‌ دچار تکان‌های‌ غیرقابل‌ کنترلی‌ می‌شوند. امکان‌ دارد اختیار ادرار نیز از دست‌ برود و فرد خود را خیس‌ نماید. حمله‌ صرع‌ بزرگ‌ چندین‌ دقیقه‌ طول‌ می‌کشد و غالباً به‌دنبال‌ آن‌ فرد به‌ خواب‌ عمیقی‌ فرو می‌رود یا گیج‌ است‌.
قبل‌ از بروز حمله‌ صرع‌، فرد ممکن‌ است‌ علایم‌ هشداردهنده‌ای‌ را احساس‌ کند: احساس‌ عصبی‌ بودن‌؛ اختلالات‌ بینایی‌؛ احساس‌ بوی‌ بد؛ یا شنیدن‌ صداهای‌ عجیب‌ و غریب‌.

مراحل علائم تشنج تونیک – کلونیک به ترتیب زیر است:
• تحریک پذیری یا رفتارهای غیرعادی به مدت چند دقیقه پیش از بروز تشنج (Aura).
• اسپاسم و انقباض عضلات که ۳۰ ثانیه طول می‌کشد و بیمار در طی آن بیهوش شده و به زمین می‌افتد و تنفس نامنظم می‌شود.
• حرکات پرشی اندامها یا صورت که می‌تواند از ۲۰ ثانیه تا چند ساعت طول بکشد. در این مرحله ممکن است بیمار زبانش را گاز بگیرد و کنترل مثانه یا روده را از دست بدهد.
• پس از آنکه تشنج متوقف شد، ممکن است بیمار تا چند دقیقه و به ندرت تا ده دقیقه بیهوش باقی بماند.
• بعد از بازگشت هوشیاری کودک معمولاً گیج است و سردرد دارد و ممکن است به خواب رود .

صرع کوچک یا تشنج ابسانس
صرع کوچک (Petit mal) ، که در آن مناطق حسی دستگاه عصبی مرکزی دچار آسیب می‌شود. که‌ غالباً در کودکان‌ رخ‌ می‌دهد. کودک‌ به‌ یکباره‌ فعالیت‌ خود را متوقف‌ می‌کند و برای‌ حدود یک‌ دقیقه‌ با نگاهی‌ بی‌حالت‌ به‌ اطراف‌ خیره‌ می‌شود بدون‌ اینکه‌ بفهمد در اطراف‌ او چه‌ می‌گذرد.در بین بچه‌ها شایع است که معمولاً تشنج آنی است و یک لحظه به طول می‌انجامد. کودک بازی را متوقف کرده و ساکت می‌ایستد در حالی که یک حالت سستی و بی‌حالی در صورتش دیده می‌شود. پس صرع کوچک عبارتست از زایل شدن شعور برای مدتی کوتاه ، بدون اینکه در بیمار تشنج یا زمین خوردگی و یا Aura دیده شود.
این نوع صرع یکی از شایعترین صرع‌ها نزد کودکان و دانش آموزان است . رنگ پریده ، چشمانش به یک نقطه خیره شده و از اطراف خود بی‌خبر است. مدت آن حتی امکان دارد بسیار کوتاه بوده و قابل رویت نباشد. شروع آن از سه تا سیزده سالگی است که اگر درمان اصولی شود برای همیشه از بین می‌رود و در غیر اینصورت در سنین بالاتر به صرع بزرگ تبدیل خواهد شد.
از علل این نوع صرع ، تومورها ، حوادث ، تصادف ، ضربه‌های مغزی و … را می‌توان بیان کرد. از نشانه‌های بارز صرع کوچک که می‌توان در کلاس درس مشاهده کرد، نحوه نوشتن املا دانش‌آموزان است که ممکن است در حین حمله ، دو یا سه خط از املا را جا بیندازند. پس از حمله علاوه بر رنگ پریدگی ، سستی و بی حالی ، احساس خواب به کودک دست خواهد داد.
پس در طی این نوع حمله تشنجی ، کودک برای ۱۰ تا ۱۵ ثانیه هوشیاری خود را از دست می‌دهد و به فضا خیره می‌شود و فعالیتهای معمول وی متوقف می‌شود اما به زمین نمی‌افتد. و پس از بازگشت هوشیاری ، کودک چیزی از حمله خود به یاد نمی‌آورد.
صرع موضعی یا صرع‌ کانونی که‌ طی‌ حمله‌ آن‌، یک‌ قسمت‌ کوچک‌ از بدن‌ دچار تکان‌های‌ غیرقابل‌ کنترل‌ می‌شود. این‌ حالت‌ تکان‌ خوردن‌ به‌ قسمت‌های‌ دیگر بدن‌ گسترش‌ می‌یابد و ممکن‌ است‌ تمام‌ بدن‌ شروع‌ به‌ تکان‌ خوردن‌ نماید. اما فرد هوشیاری‌ خود را از دست‌ نمی‌دهد.
هوشیاری بیمار در این نوع صرع مختل نمی‌شود و تظاهرات صرعی به صورت حرکتی ظاهر می‌شود. ابتد از یک نقطه شروع شده و به تدریج سایر قسمت‌های بدن را فرا می‌گیرد. به این نوع صرع ، صرع جانسونی نیز می‌گویند. البته نوع دیگر صرع موضعی حرکتی بدون انتشار است که تشنج فقط در یک عضو ظاهر شده و در همان جا باقی می‌ماند. مدت حمله حدود یک تا دو دقیقه است ولی ممکن است در بعضی از افراد مدتها طول بکشد. نوع دیگر صرع فرمی از اپی‌لپسی است که کمتر شایع است ، صرع نسبی یا پارشیال خوش‌خیم که سبب حرکات پرشی در یک سمت از صورت یا یک اندام می‌شود. همچنین هوشیاری نیز ممکن است مختل شود. در اغلب موارد کودک مبتلا به یک نوع صرع است ، با این حال برخی کودکان مبتلا به انواع پیچیده‌تر اپی‌لپسی هستند که ترکیبی از دو یا چند نوع مختلف است.
صرع‌ لوب‌ گیجگاهی‌ مغز: که‌ طی‌ حمله‌ آن‌، فرد ناگهان‌ رفتاری‌ غیرطبیعی‌ که‌ با شخصیت‌ و رفتار عادی‌ وی‌ همخوانی‌ ندارد بروز می‌دهد، مثلاً ممکن‌ است‌ ناگهان‌ عصبانی‌ شود یا از خود خشونت‌ بروز دهد؛ بدون‌ دلیل‌ بخندد؛ یا حرکات‌ بدنی‌ عجیب‌ و غریب‌ داشته‌ باشد (از جمله‌ حرکات‌ جویدن‌ غیرطبیعی‌).

شیوع صرع :
تقریباً ۵۰ میلیون نفر در جهان مبتلا به صرع هستند که نیمی از آنها یا درمان نشده یا ناقص درمان می شوند . در کشور ما نیز حدس زده می شود که بیش از یک میلیون بیمار مبتلا به صرع وجود داشته باشد .
شایع‌ترین نوع تشنج، تشنج روانی- حرکتی و یا تشنج لُب گیج‌گاهی می ‌باشد (عنوان می‌ شود که داستایوفسکی نویسنده ی مشهور هم این نوع تشنج را داشته است). این نوع تشنج به ‌صورت حملات از دست دادن ارتباط با محیط است. بیمار ممکن است رفتاری عجیب مانند بازی با دگمه ی لباس یا بازی با انگشتان داشته باشد که به این نوع صرع، اتوماتیسم گفته می‌ شود و برای مدت ۱الی ۲دقیقه فرد متوجه چیزی نیست و دچار اختلال هوشیاری می‌ شود. اگر این نوع تشنج به تنهایی باشد معمولاً اختلالی به وجود نمی ‌آورد، ولی به طور معمول به کل مغز پخش می ‌شود و هوشیاری از بین می ‌رود و اکثراً این نوع تشنج‌ها شایع‌ترین نوع می ‌باشند. ولی چون زود تبدیل به تشنج نوع دوم می‌ شوند، تشخیص داده نمی‌ شوند و در کودکان شایع‌تر است.
لازم به ذکر است چنانچه تشنج‌ها به صورت حملات تکراری باشند، تبدیل به صرع می ‌شوند، به طوری که در ایران حدود ۶- ۵ میلیون نفر تشنج دارند و حدود ۱۰درصد از آن‌ها دچار صرع می ‌باشند.
به طور کلى علل صرع را مى توان در دو گروه کلى زیر قرار داد:
۱ – صرع اولیه (ایدیوپاتیک): که اختلال مشخصى در سیستم عصبى مرکزى وجود ندارد و اغلب زمینه ژنتیکى دارد.
۲ – صرع ثانویه یا علامتى: که با اختلال مشخص در سیستم عصبى مرکزى تعریف مى گردد. در مجموع این دو گروه طیفى از ضربات ناگهانى سر، عفونت ها، تومورهاى مغزى، اختلالات متابولیک مغز، مشکلات زایمان و فاکتورهاى ژنتیک را در بر مى گیرند. بعضى از زنان دریافته اند حملاتشان درست قبل یا در دوران قاعدگى شان رخ مى دهد. اکثر زنانى که متوجه تأثیرات دوره قاعدگى در حملاتشان هستند، مى دانند که در هر زمان دیگرى نیز ممکن است دچار حمله شوند، اما میزان بروز این حملات در حوالى زمان عادت ماهانه بیشتر است. هنگامى که زنى نزدیک به دوران قاعدگى دچار حمله مى گردد، این نوع صرع به عنوان «صرع قاعدگى» شناخته مى شود. دلیل این مسئله هنوز به طور کامل روشن نیست، و ممکن است ناشى از تغییرات هورمون هاى جنسى (استروژن و پروژسترون) در زمان قاعدگى و یا در اثر افزایش مایعات بدن در این زمان باشد. براى بعضى از این افراد، افزودن برخى از داروها در هفته قبل از دوران قاعدگى مى تواند مفید باشد که در هر حال انجام این کار باید طبق دستور پزشک صورت گیرد.
از آنجا که امروزه روش هاى مؤثر جلوگیرى در دسترس است، داشتن فرزند به صورت امرى انتخابى درآمده است. زنان مبتلا به صرع مى توانند از همه روش هاى مرسوم جلوگیرى استفاده کنند که متداول ترین آنها قرص ضدباردارى است. طبق شواهد موجود، قرص هاى ضدباردارى هیچگونه تأثیر نامطلوبى بر روى صرع ندارد. اما داروى ضدصرع مى تواند روى سوخت و ساز این قرص ها تأثیر بگذارد و اثر آن را کاهش دهد. یعنى مصرف همزمان قرص هاى ضدباردارى و داروى ضد صرع، مى تواند اثر قرص ضدباردارى را تا حدى کم کند.
اگر داروهاى ضد صرع مصرف شده، حاوى آنزیم هاى القا کننده کبدى نباشد، قرص هاى ضدباردارى ترکیبى با مقادیر کم هورمون استروژن، معمولاً اثر خوبى خواهند داشت. دیدن هر لکه خون بین عادت ماهانه مى تواند نشان دهنده این باشد که مقادیر هورمون استروژن کافى نبوده است. در صورت مشاهده این رخداد باید احتیاط هاى لازم (استفاده همزمان از یک روش دیگر جلوگیرى از باردارى) به عمل آید. در چنین مواقعى احتمال دارد که نیاز به افزایش استروژن وجود داشته باشد. در این شرایط، افزایش میزان بروز عوارض جانبى استروژن با مقادیر بالا، چندان در نظر گرفته نمى شود. چون در این وضعیت، قرص ضدباردارى با سرعت بیشترى توسط بدن از بین مى رود. حتى با وجود استفاده از ترکیب با مقادیر بالاى استروژن، اثربخشى قرص ضدباردارى در مقایسه با زمانى که بدون داروهاى القا کننده مصرف مى شوند، کاهش خواهد یافت. با این حال اثر آن با روش هاى دیگر قابل مقایسه است.
مسائل مربوط به قرص هاى ضدباردارى با مقادیر پایین نباید در کل نشانه نامناسب بودن این قرص ها براى زنان تلقى شود. در همین حال در زمان تجویز قرص هاى ضدباردارى براى زنان مصروع، مى بایست عوامل خطرزاى دیگر نظیر سن، چاقى، افراط در سیگار و غیره را در نظر گرفت.

باردارى

براى یک زن مبتلا به صرع، ضرورت دارد قبل از باردارى و در دوران باردارى تحت نظر یک پزشک متخصص قرار گیرد. اگر زن مصروعى که داروى ضد صرع مصرف مى کند، تصمیم به باردارى بگیرد، باید قبل از آن خوردن اسید فولیک مکمل (۴ تا ۵ میلى گرم در روز) را شروع کند، زیرا ثابت شده است که مکمل اسید فولیک قادر است خطر به وجود آمدن اختلالات عصبى را در جنین کاهش دهد.

صرع و وراثت
دو عامل تعیین کننده پیشرفت صرع عبارت اند از:
میزان آمادگى شخص براى تشنج و نیز وجود سابقه صدمه مغزى. در صورت وجود شرایط مساعد کننده صرع، فرد مستعد ابتلا به این بیمارى است. همچنین هر شخص داراى یک «آستانه حمله» با سطح مقاومت مشخص نسبت به حملات است. آستانه حمله نشان دهنده میزان آمادگى شخص براى تشنج است. اگر آستانه حمله خیلى پایین باشد، یعنى آمادگى شخص براى تشنج زیاد است. در این صورت اغلب بیمار دچار حملات خود به خودى مى شود. اگر آستانه حمله بالا باشد، آنچنان که در بیشتر مردم چنین است، آمادگى شخص براى تشنج کم است. چنین فردى به آسانى دچار تشنج نمى شود و تعدادى عوامل محیطى مانند صدمه به مغز لازم است تا حمله آغاز شود.
این آستانه بخشى از آستانه ژنتیکى شخص است و به طور ژنتیکى قادر به انتقال به هر کودک است. بنابراین براى بروز صرع در هر فردى یک عامل ژنى لازم است. اما میزان بروز آن متغیر است. در بعضى خانواده ها ممکن است صرع در تعداد زیادى از افراد آن بروز کند و در خانواده اى دیگر تنها یک عضو مبتلا وجود داشته باشد. خطر وجود صرع در کودکى که از والدین مصروع به دنیا مى آید بستگى به ماهیت صرع والدین و سطح آستانه حمله آنها دارد. اگر یکى از آنها مصروع باشد احتمال ابتلا به صرع در نوزاد افزایش مى یابد، اما میزان این افزایش اغلب کم است. اگر والدین هر دو مبتلا به صرع باشند، در آن صورت خطر بیشترى بچه را تهدید مى کند.

یائسگى
میانگین سن زنان براى پایان دوره هاى ماهانه و دوران بارورى، حدود پنجاه سالگى است. زنان در این زمان اغلب دچار گـُر گرفتگى و تغییر سریع حالات روحى مى شوند. براى گـُرگرفتگى و دیگر نشانه هاى مربوط به یائسگى، اغلب درمان به روش جایگزینى هورمون استروژن، توصیه مى شود. اگر با خوردن هورمون جنسى، کنترل حملات مشکل شود، باید قطع هورمون مدنظر قرار گیرد. مکمل هورمون استروژن اغلب براى پیشگیرى از کاهش کلسیم تجویز مى شود.
در بعضى از زنان، صرع مى تواند در این مرحله از زندگى پیشرفت کند. بعضى از زنان که سال ها دچار حمله بودند ممکن است متوجه بهبودى یا از بین رفتن حملات در این زمان شوند.

اقدامات اولیه در فردی که تشنج کرده
اگر بیمار دچار تشنج تونیک – کلونیک شده او را به یک سمت بخوابانید و سرش را همسطح یا پایینتر از بدنش قرار دهید.
جسم سختی را بین دندانهای بیمار قرار دهید تا از گاز گرفتن زبانش جلوگیری کنید و او را به پشت بخوابانید و مطمئن شوید که راحت نفس می‌کشد.
هرگز چیزی را با فشار میان دندانهایش قرار ندهید. در بیشتر مواقع تشنجات بعد از یک دقیقه متوقف می‌شوند و بعد از آن یک دوره خواب و استراحت است ولی اگر تشنجات بیشتر از چند دقیقه به طول انجامد حتما باید بیمار را به بیمارستان رساند.
همچنین اگر کودک تاکنون یک تشنج تونیک – کلونیک نداشته و نخستین باری است که به این نوع حمله دچار می‌شود، به سرعت کودک را به نزدیکترین بیمارستان برسانید.
در مورد سایر انواع تشنج ، بیمار را در یک محل آرام نشانده و صبر کنید تا تشنج کاملاً برطرف شود و هوشیار شود. سپس به بیمار آرامش خاطر بدهید.

هنگام حملات تشنجی چه باید کرد ؟
۱٫ آرام باشید ، نگران نشوید ، دنبال کمک نروید و داد و فریاد راه نیندازید .
۲٫ بیمار را از مکانها و اشیاء خطرناک دور کنید .
۳٫ با باز کردن یقه لباس و آزاد کردن گردن و چرخانیدن سر یا شانه به یک طرف راه تنفس را آزاد کنید .
۴٫ از ریختن آب بر روی شخص ، ریختن چیزی در دهان و یا گرفتن دست و پای او خودداری کنید .
۵٫ اگر حمله بیش از ۵ دقیقه طول کشید یا دوباره تکرار شد ،‌ ممکن است صرع مداوم باشد که بسیار خطرناک است ، بنابراین او را فوراً به پزشک برسانید .
۶٫ اگر تشنج همراه با تب است ، بیماری فرد صرع نیست اما حتماً باید تب را با پاشویه پایین آورد و بلافاصله وی را به پزشک رسانید تا اگر حملات طولانی و نوار مغزی غیرطبیعی بود تحت درمان قرار گیرد .

اقداماتی که پزشک انجام می‌دهد:
۱- پزشک نخست برای مشخص کردن عوامل محرک احتمالی سؤالاتی در مورد رفتارها و علائم بیمار (قبل، در طی و بعد از حمله تشنج) می‌پرسد.
۲- نوار مغزی الکتروآنسفالوگرافی EEG از بیمار گرفته می‌شود تا به تشخیص نوع صرع کمک کند. در مواردی که تشخیص صرع از هیستری (تمارض) امکانپذیر نباشد از الکتروانسفالوگرافی استفاده می‌شود.
۳- انجام MRI مغزی ممکن است برای تشخیص ناهنجاریهای ساختمانی مغز لازم باشد.
۴- انجام آزمایش خون برای تشخیص اختلالات الکترولیتی به عنوان علت تشنج ضروری است.

* راههای پیشگیری :
اکثر علل صرع قابل پیشگیری هستند . سازمان جهانی بهداشت شش گام اساسی برای پیشگیری از ابتلا به صرع را بیان کرده است .
۱٫ مراقبتهای پیش از تولد
۲٫ زایمان بی خطر
۳٫ کنترل تب در کودکان
۴٫ کاهش ضربه مغزی
۵٫ کنترل بیماریهای عفونی و انگلی
۶٫ مشاوره ژنتیک
بخاطر داشته باشیم که به شخصیت مبتلایان احترام گذاشته ، مانع تحصیل و اشتغال آنها نشویم ، حقوق اجتماعی این افراد را مراعات کرده و همچنین برخورد ترحم آمیز با آنها نداشته باشیم . مبتلایان به صرع می توانند پس از مشاوره با پزشک ازدواج کنند ، بدرجات بالای اجتماعی و علمی برسند و شغل دلخواه خود را نیز داشته باشند و از یک زندگی طبیعی بهره مند باشند .

پیش آگهی
پیش آگهی صرع بسته به نوع آن متفاوت است. بیشتر از سه چهارم کودکان مبتلا به صرع “تونیک – کلونیک” که به مدت دو سال حمله‌ای نداشته‌اند، عود نخواهند داشت. اغلب کودکان مبتلا به صرع نسبی خوش‌خیم، خود به خود خوب می‌شوند و بعد از بلوغ احتیاج به مصرف دارو ندارند. پیش آگهی صرع کوچک (ابسانس) مبهم و نامعلوم است. اغلب کودکان، حتی کودکانی که مشکلشان حل نشده، هیچ ناتوانی و معلولیتی از نظر ذهنی پیدا نمی‌کنند و می‌توانند به مدارس معمولی بروند و در اغلب فعالیتهای ورزشی شرکت کنند.

پیشگیری
برخی علل صرع قابل پیشگیری هستند. شش راه اساسی برای پیشگیری از ابتلا به صرع که سازمان جهانی بهداشت بیان کرده است عبارت‌اند از: مراقبتهای پیش از تولد ، زایمان بی خطر ، کنترل تب در کودکان ، کاهش ضربه مغزی ، کنترل بیماریهای عفونی و انگلی و مشاوره ژنتیک.

تغییرات روانی صرع
تغییرات روانی صرع دو نوع است یکی زودگذر و دیگری ثابت که تغییرات شخصیتی صرعی نامگذاری می‌شود. حالت زودگذر یک حالت استثنایی است که بتواند بعد از یک حمله در وی ظاهر شود و چند هفته طول می‌کشد. اثرات مهم آن تیرگی سطح هوشیاری است به طوری که گاهی اوقات بیمار نمی‌تواند کارهای روزانه انجام دهد. حالت ثابت از تغییرات این دسته خلق و احساس ناپایدار ، چسبندگی ، کینه توزی ، فکر نامعلوم و مجهول ، علاقه به جزییات و فراموش کردن کلیات و حالت کندی روانی را می‌توان نام برد.

درمان صرع :
خوشبختانه صرع یکی از درمان پذیریرترین بیماریهای عصبی است و داروهای بسیاری برای درمان آن کشف و ساخته شده است که البته همگی باید توسط متخصصین تجویز شوند . امروزه کنترل بیشتر انواع صرع ها میسر است با استفاده از داروهای مناسب بطور روزمره می‌توان از بروز حمله جلوگیری کرد.
بیماران مبتلا به صرع ، نیاز به مصرف منظم داروی ضد تشنج دارند. این داروها معمولاً به مدت دو تا چهار سال بعد از آخرین حمله تشنج ادامه می‌یابند و سپس می‌توان به تدریج ظرف چند ماه آنها را قطع کرد.
در حالیکه در چند دهه گذشته شاهد پیشرفت چشمگیری در درمان صرع بوده ایم، درصد بسیار چشمگیری از بیماران به درمانهای دارویی یا حتی جراحی مقاومت نشان می دهند. برای چنین بیمارانی فراهم نمودن درمان دیگری برای کتنرل تشنج از اهداف بهداشت و سلامت می باشد. در جستجو برای درمان های دیگر پژوهشگران درمان های رفتاری‌نگر را حیطه موثری در درمان صرع یافتند.
نوروفیدبک یکی از موثرترین این دسته از درمان ها می باشد.
از چهل سال پیش تاکنون محققان بسیاری به بررسی اثرات نوروفیدبک بر روی تشنج های صرعی پرداخته اند. اولین بار ناسا در سال ۱۹۶۷ در یک آزمایشگاه روانشناسی به بررسی اثر سوخت راکت های خود بر روی حیوانات پرداخت. بسیاری از این حیوانات دچار تشنج شدند. اما گروه کوچکی از این حیوانات که در آزمایش دیگری با استفاده از نوروفیدبک یادگرفته بودند امواج مغزی خود را کنترل کنند دچار تشنج نشدند. با انجام چنین آزمایش هایی بر روی انسان ها دانشمندان نتیجه گرفتند افزایش فعالیت مغزی خاصی از تشنج های صرعی جلوگیری می کند.
در نوروفیدبک که شکلی از بیوفیدبک است فرد به تنظیم امواج مغزی خود می پردازد. با استفاده از نوروفیدبک می توان با اصلاح امواج مغزی خاص، پارامترهای تشنج را کنترل کرد. مطالعات انجام شده در سه دهه گذشته حاکی از تاثیر مثبت نوروفیدبک بر روی صرع می باشد.
انتخاب دارو بستگی به نوع صرع ، سن بیمار و … دارد .
از جمله داروهای معروف صرع می توان کاربامازپین ، فنی توئین ، فنوباربیتال ، دیازپام ، والپروئیک اسید و … نام برد .
• اگر حملات صرع با دارو کنترل نشوند و همچنین MRI یک ضایعه مغزی را نشان دهد، ممکن است جراحی (خیلی به ندرت) مورد بررسی قرار بگیرد.

با رعایت نکات زیر درمان کاملتر و مطمئن تر می گردد :
• مصرف داروها منظم و مرتب باشد .
• حتی یکبار و یک روز هم داروها قطع نشود .
• درمان هرچه زودتر شروع شود .
• مقدار و دفعات مصرف روزانه دارو کافی و مطابق روشهای علمی و نظر پزشکان معتبر و متخصص در این زمینه باشد .
پس فراموش نکنیم که صرع با دارو قابل کنترل و درمان است .
طول مدت درمان کامل برای صرع حدود ۳ تا ۵ سال است . مشروط بر اینکه در این دوره حمله تشنجی تکرار نشود و نوار مغزی طبیعی شود . اگر در طول این دوره حمله ایجاد شود طول دوره بیشتر می شود و قطع دارو خطرناک است .

عوامل زمینه ‌ساز صرع کدامند؟
یکی از علل صرع به دوران قبل از تولد برمی ‌گردد، ولی به طور عمده علل صرع به بعد از تولد مربوط می‌ شود. هم چنین علل زیادی از انواع صرع ناشناخته می‌ باشد.
از علل قبل از تولد می ‌توان به عفونت‌های داخل رحمی (در جنین) اشاره کرد. از عفونت‌های شایع ایجاد کننده ی صرع در دوران بارداری سرخجه  و توکسو پلاسموز می ‌باشد. سایر عفونت‌های ویروسی، سوء تغذیه و مصرف الکل و دخانیات  در مادر هم می ‌تواند باعث صدمه به جنین شود.
از دیگر علل می ‌توان به نقص‌های ژنتیکی ایجاد شده در حین بارداری در جنین اشاره کرد که می ‌تواند عامل بروز تشنج در سال‌های آینده باشد. هم چنین قرار گرفتن در معرض محیط‌ های آلوده (مانند اشعه ایکس) می‌ تواند باعث آسیب به جنین شود.
از دلایل دیگر می ‌توان به ضربه‌ های مغزی جنین در حین بارداری یا موقع زایمان اشاره نمود.
دسته ی دیگر از دلایل صرع، مربوط به ضایعات در حین زایمان است که به عنوان فلج‌های مغزی عنوان می ‌شود. چنان چه در حین زایمان سر بچه آسیب ببیند و منجر به اختلالات انعقادی یا خونریزی‌های مغزی شود، می ‌تواند فرم‌هایی از تشنج را ایجاد کند. این آسیب‌ها هنگام تولد یا هفته ی اول بعد از تولد گاهی از علل بسیار مهم، برای تشنج‌های بعدی می ‌باشد.  در دوران نوزادی عفونت‌های مغزی مانند مننژیت  و آنسفالیت (تورم مغز در اثر ویروس‌ها)، و ضربه‌هایی که به خاطر جنب و جوش یا تصادف با ماشین به مغز وارد می شود، ممکن است باعث تشنج شود.
صرع و تشنج طوری نیست که بلافاصله بعد از دیدن ضربه، این بیماری ایجاد شود، بلکه ممکن است ۱۰ تا ۲۰ سال بعد خود را نشان بدهد و آسیب‌های در حین زایمان یا بعد از زایمان نتایج خود را در اواخر کودکی و یا بزرگسالی نشان دهد.
هم ‌چنین سوء تغذیه در زمان کودکی می ‌تواند یکی از دلایل تشنج در سنین بالاتر باشد، به خصوص کمبود مواد معدنی مثل کلسیم و منیزیم می ‌تواند از عوامل ایجاد کننده ی تشنج باشد. در سنین بالا (افراد مسن) سکته ی مغزی  می ‌تواند باعث تشنج باشد و هم چنین به هم خوردن پایداری الکتریکی بدن باعث ایجاد صرع و تشنج در بیمار می ‌شود.
در افراد دیابتی  که از داروهای دیابتی برای پایین آوردن قند خون استفاده می ‌کنند یا بیمارانی که قند خون پایینی دارند، استعداد ابتلا به تشنج بیشتر از سایر افراد است.
با وجود تمام دلایل ذکر شده، علل درصد زیادی از انواع صرع در حال حاضر شناخته شده نمی ‌باشد.

صرع در کلاس درس
درباره صرع، هنوز هم باورهای غلط بسیاری در میان عامه ی مردم رواج دارد. خیلی‌ها فکر می‌کنند، مبتلایان به صرع، اغلب از نظر ذهنی عقب مانده‌اند و آدم‌های مفلوکی هستند که هرگز نمی‌توانند زندگی عادی داشته باشند! با این اوصاف، تصور کنید در یک کلاس درس، ناگهان یکی از دانش‌آموزان به زمین بیفتد و دچار حمله تشنجی شود.
دانش‌آموزان چه فکری می‌کنند؟ آموزگاران چه؟
پدر و مادرهایی که در خانه این ماجرا را از زبان فرزندشان می‌شنوند، چه می‌گویند؟
مقاله ی زیر، درباره ابتدایی‌ترین مسائل مربوط به این بیماری و نوع برخورد با کودکانی که شاهد این اتفاق بوده‌اند، توضیحات مفیدی ارائه کرده است.

صرع در کودکان عقب‌مانده ذهنی
وقوع هرگونه حمله تشنجی، ناشی از انتقال ناگهانی تعداد بسیار زیادی از پیام‌های عصبی در مغز است که در حالت عادی نباید این پیام‌ها از مغز ساطع شوند. در ضمن، نباید به صورت همزمان این‌قدر پیام غیرلازم صادر شوند.
این پیام‌ها می‌توانند فقط در یک قسمت از مغز تولید شوند یا تمام مغز را در برگیرند. با توجه به محل شروع پیام‌ها، نمای بالینی حمله تشنجی هم تعریف می‌شود. مثلا اگر از نورون‌های ناحیه حرکتی مغز شروع شوند، ممکن است حمله به صورت تکان‌های اندام شروع شود.
علت دقیق شروع حمله تشنجی هنوز مشخص نیست.
صرع با عقب‌ماندگی ذهنی ارتباط ویژه‌ای دارد. هنگامی که عقب‌ماندگی ذهنی با صرع توام شود، خود را به صورت چالشی قابل توجه نشان می‌دهد. همچنین از نظر اقتصادی بار سنگینی بر دوش نظام سلامت وارد خواهد کرد.
به طور کلی میزان شیوع صرع در افراد کـــم‌توان ذهنی (IQ بیــن۶۹-۵۰) حدود ۱۵درصد و در بین آنهایی که دارای IQ کمتر از۵۰ هستند، ۳۰ درصد است.
یافته‌های مطالعاتی حاکی از این است که شیوع عقب‌ماندگی ذهنی در افراد مبتلا به صرع، مشابه شیوع این اختلال در افراد عادی است.
سنــدرم داون شایــع‌ترین علـت کرومــوزومی عقــب‌مانــدگی ذهــنی اسـت و در شرحــی که خود داون از این سندرم ارائه کرده، به وجود ارتباطی بین سندرم داون و صرع اشاره‌ای نشده است.

رفتارهای مشابه افراد صرعی و عقب مانده

یکی از مــواردی که به تشخیص صحیح نوع صرع کمک می‌کند، شرح دقیق وقایعی است که در یک حمـــله تشنجی بروز می‌کند. با توجه به اینکه افراد مبتلا به عقب‌ماندگی ذهنی قادر نیستند وقایعی را که برای آنها در هنگام بروز حمله تشنجی پیش می‌آید، به طور دقیق شرح دهــند، لذا تشخیص صرع در این افراد با مشکل همراه است.
از سوی دیگر، عقب‌ماندگان ذهنی از خود رفتارهایی بروز می‌دهند که بسیار شبیه صرع است. برای مثـال کشش‌هایی هماننــد آنچــه در صرع رخ می‌دهد، در بین کودکان عقب‌مانـده ذهنــی که دچار اسپاسم و حالــت سفــتی هستند نیز دیده می‌شود.
آرام و ساکت به جایی خیره شدن یا پاسخ‌هــای کند در نوعــی از صرع در کودکان مبتلا به عقب‌ماندگی ذهنی نیز دیده می‌شـود. در تـعدادی از مطالعات دیده شده که ۳۰-۲۰ درصد از افراد عقب‌مانده ی ذهنی که برای ارزیابی صرع ارجاع داده شده‌اند، رفتارهایی مشابه صرع، اما بدون هیچ‌گونه ابتلا به صرع داشته‌اند.
شایع‌ترین رفتارهایی که امکان اشتباه آنها با صرع وجود دارد عبارتند از: انقباض ناگهانی و شوک قسمتی از عضله یا تمامی عضله یا گروهی از عضلات، خلق و خوی عصبانی و پرخاشگری، دوره‌های حواس پرتی.
بیماران صرعی شخصیت خاصی ندارند، ولی خصوصیاتی مانند سمج بودن، نترس بودن، تمایل به لج‌بازی و پیله کردن، بهانه‌جویی، تمایل به اقدامات غیر مترقبه و انفجاری، تحول خلق‌وخو مانند خوشی و غم به طور ناگهانی، دوره‌های عصبانیت شدید و سریع مانند شکستن اشیاء، حمله کردن و نظایر آن در این افراد فراوان دیده می‌شود.

صرع و کلاس درس
هنگامی که یکی از دانش‌آموزان دچار تشنج یا حمله ی صرع می‌شود، اثرات آن تمامی کلاس را در بر می‌گیرد. دانش‌آموزان ممکن است نگران سلامت و بهبودی همکلاس مصروع خود باشند.
آنها ممکن است از وضعیت به وجود آمده به شدت نگران و مضطرب شوند، چرا که همکلاسی آنها که تا چند لحظه قبل صحیح و سالم در کنار آنها نشسته بود، حالا به شدت بیمار نشان می‌دهد و ممکن است بروز این پیشامد را برای خود نیز متصور باشند.
هنگامی که این وضعیت در کلاس پیش می‌آید، دانش‌آموزان نیاز دارند که اطلاعات واقع‌بینانه به اقتضای سنی که در آن قرار دارند، در خصوص وضعیت به وجود آمده دریافت کنند.
صرع یک بیماری نیست و هرگز از یک کودک به کودک دیگری انتقال نمی‌یابد و کودکانی که این وضعیت را دارند با مصرف دارو می توانند از بروز تشنج جلوگیری کنند.
آنها نیازمند دریافت این واقعیت هستند که هیچ خطری نه آنها و نه دانش‌آموزی را که به حمله دچار شده، تهدید نمی‌کند. در صورت عدم ارائه ی آگاهی مناسب به دانش‌آموزان ممکن است ترس به وجود آمده در آنها باعث طرد یا تحقیر دانش‌آموز مصروع توسط آنها گردد.
هنگامی که آموزگار یا مربی بهداشت، وقایعی را که اتفاق افتاده برای دانش‌آموزان شرح داده و به پرسش‌های آنها در این زمینه پاسخ می‌دهد، این امکان و زمینه را بوجود می‌آورد تا اثرات نامطلوب اجتماعی بروز تشنج کاهش یابد. این بحث و گفت‌وگو با دانش آموزان می‌بایست در صورت امکان هرچه سریع‌تر بعد از بروز حمله ی صرع انجام گیرد. برای کودک توضیح بدهید
باید به کودکانی که بیننده ی یک حمله صرعی درباره یکی از همشاگردی‌های خود بوده‌اند توضیح داد: «چیزی که برای این دانش‌آموز اتفاق افتاده تشنج نام دارد.
این تشنج به این دلیل اتفاق می‌افتد که برای مدت یک یا دو دقیقه مغز کودک نمی‌تواند درست عمل کند و پیام‌های درهم و برهمی را به بدن می‌فرستد که باعث بروز اختلال می‌گردد.
اما پس از این مدت، تشنج تمام شده و هم مغز و هم جسم کودک به طور درست و صحیح عمل می‌کنند. تشنج قسمتی از پدیده‌ای است که صرع نام دارد که بعضی از کودکان این وضعیت را دارند.
صرع یک بیماری نیست و هرگز از یک کودک به کودک دیگری انتقال نمی‌یابد و کودکانی که این وضعیت را دارند با مصرف دارو می توانند از بروز تشنج جلوگیری کنند.» صرع و ازدواج
وقتی یک فرد مصروع تصمیم به ازدواج  می گیرد، سؤالات متفاوتی برای وی وجود دارد. از جمله این که آیا می تواند ازدواج کند یا خیر؟ آیا بیماری او به فرزندش نیز به ارث می رسد؟ و… ابتدا باید به این مسئله توجه داشته باشیم که اگر یک فرد عادی با شرایط طبیعی بچه دار شود، احتمال این که فرزندش دچار صرع شود ، حدود نیم درصد است. حال اگر مادری مبتلا به صرع باشد، به دلیل آنکه صرع ، طبیعتاً اساس ژنتیکی هم دارد، احتمال ابتلای کودک به صرع، حدود ۵ درصد است. علی رغم این مسئله باید در نظر داشت که به احتمال ۹۵ درصد ، مادر مصروع کودک سالمی را به دنیا می آورد و این شانس بسیار بالایی است.

ازدواج مصروعین
فرد مصروع نباید بیماری خود را در زمان ازدواج کتمان نماید و باید حقیقت را با صداقت به همسر آینده خود بگوید و با پزشک خود مشاوره ای را انجام دهد. بارداری فرد
به فردی که مبتلا به صرع است ، توصیه می شود قبل از ازدواج ، تحت مشاوره (خصوصاً  مشاوره ژنتیک  ) قرار گیرد و در طی دوران بارداری حتماً تحت نظر پزشک زنان و متخصص مغز و اعصاب قرار گیرد تا بدین ترتیب هرگونه احتمال خطر برای کودک وی از بین برود.
بهترین روش در بارداری این است که قبل از بارداری برنامه ریزی صحیحی در این مورد وجود داشته باشد و فرد مصروع این مسئله را با پزشک خود و پزشک زنان در میان گذارد تا داروی مناسبی برای وی تجویز گردد و در طول دوران بارداری تحت نظر باشد تا اگر احساس شد مشکلی برای بیمار و جنین به وجود می آید با بررسی های انجام گرفته بتوان برخورد مناسبی با این مسئله داشت.
داروها نیز در حین بارداری ادامه پیدا می کند و نحوه زایمان هم بنا به تصمیم پزشک است. بعد از زایمان نیز مادر می تواند به فرزند خود شیر دهد زیرا مصرف داروها تأثیر منفی در فرزند وی ندارد، بلکه توجه به این مسئله ضروری است که اگر خانم باردار در دوران بارداری بدون مشاوره پزشک، خودسرانه داروی خود را قطع نماید و دچار حمله تشنج گردد، این امر می تواند برای وی خطرناک باشد.
بدین ترتیب با بررسی صحیح و منطقی این مسئله ، بیماران مصروع می توانند یک زندگی و ازدواج موفق داشته و فرزندان سالمی به دنیا آورند.

برخی از انواع بیماری صرع اساس ژنتیک شناخته شده ای دارند (مانند صرع کوچک ) که ما می دانیم ممکن است به ارث برسند. ولی برخی دیگر از انواع آن اساس ژنتیک ندارند. مثلاً اگر فردی در اثر ضربه مغزی دچار بیمار صرع گردد، هیچ گونه علت ژنتیکی در این مورد وجود ندارد. یا اگر کودکی در جریان زایمان دچار مشکلاتی از قبیل نرسیدن اکسیژن به مغز شود، احتمال ابتلای وی به صرع در آینده وجود دارد. ولی چنانچه عوامل بیرونی موجب به وجود آمدن این اختلال باشد، این بیماری به فرزند به ارث نمی رسد. خوشبختانه در صرع، مواردی که علل ژنتیک ندارند کم نیستند و در برخی از مواقع می توان گفت انواع صرع اساس ژنتیک ندارد.
ضمناً توجه به این نکته ضروری است که علی رغم اینکه این بیماری متأسفانه خوشنام نیست و افراد جامعه عقاید نادرستی در مورد آن دارند، ولی باید یاد بگیریم که آن را آگاهانه بشناسیم.

ازدواج مصروعین از دیدگاه روان پزشکی
روان پزشک نقش کلیدی را در مورد مشکلات و بیماری هایی که در کنار صرع وجود دارد، ایفا می کند و می تواند در مورد مداخلات دارویی ( تداخل عمل و اثر داروها با یکدیگر ) جهت درمان بیماری های همراه با صرع ، راهنمایی و مشاوره به بیمار، همسر و خانواده او ارائه دهد.
یکی از مشکلات عمده، نگرش ها، دانش ها و باورهای غلط فرد یا خانواده یا خانواده همسر او در مورد بیماری است. حتی علاوه بر آنها، این باورهای غلط در خود پزشکان نیز در مورد ازدواج یک فرد مصروع می تواند وجود داشته باشد. مسئله دیگر این است که بعضی از افراد ازدواج را نجات دهنده، شفا و راه حل قطعی مشکلات خود می دانند و فکر می کنند هر مشکل روانی- جسمی که وجود داشته باشد، ناشی از فشارها و مشکلات جنسی است و به دنبال آن حکم ازدواج را صادر می کنند.
در زمان مشاوره روان پزشکی ، پزشک ابتدا به نگرش های فرد توجه می نماید. به این که آیا این نگرش ها به ازدواج فرد صدمه می زند؟ در غیر این صورت فرد را مجاز به ازدواج می داند. دومین مسئله ای که پزشک مد نظر قرار می دهد، این است که آیا بیماری های همراه در یکی از طرفین وجود دارد یا خیر؟ نکته دیگری که در ازدواج باید به آن توجه نمود کفایت روانی – عاطفی بیمار است و این که آیا فرد مصروعی که حملات وی کنترل شده و مانعی برای ازدواج ندارد، کفایت همسری، پدر یا مادر بودن، بارداری و … را دارد یا خیر؟!
نکته بسیار کلیدی و مهم در مشاوره قبل و بعد از ازدواج ، آموزش های جنسی است که متأسفانه در کشور در مورد آن سکوت می شود و حتی پدر و مادرها نیز نوعی خود سانسوری را در این مورد پیش می گیرند.میگنا دات آی آر،لذا بهترین زمان اطلاعات گرفتن از بیماران، راجع به مسائل جنسی، زمان شروع بحث خواستگاری و ازدواج است که بسیاری از مراجعین در مورد این موضوع یا اطلاعات ندارند یا اطلاعات غلطی دارند. بنابراین کار کردن روی آموزش های جنسی، شناخت فرد روی فیزیولوژی خود، اطلاعات هورمونی، اطلاعات آناتومیک، اطلاعات روان شناختی، دوران بارداری ، شناخت داروها، اثرات آن بر روی بارداری و جنین و… موضوعاتی هستند که در قالب آنها می توان اطلاعات مربوط به مسایل زناشویی، آموزش های جنسی و به ویژه جلوگیری از بارداری را به مراجعین ارائه کرد، چرا که در ماه ها و سال های اولیه این افراد باید از بچه دار شدن جلوگیری نمایند و چگونگی تأثیر این داروها بعد از ازدواج نیز بررسی گردد.
هر بیماری مزمن شرایط اجتماعی و عاطفی خاصی را ایجاد می کند که لازم است کیفیت زندگی در آن بررسی گردد.

صرع، اختلالی است که در آن تخلیه ناگهانی انرژی در مغز صورت می گیرد و می تواند با اختلالات حسی، حرکتی و رفتاری توام گردد که وقتی تخلیه امواج به صورت عمومی باشد، موجب حذف هوشیاری و شکل عمومی تشنج می شود و وقتی هوشیاری کاملاً از بین نرود به صورت تشنج موضعی، ساده یا پیچیده بروز می کند.
در صرع به عنوان یک بیماری مزمن ، نمی توان حملات را پیش بینی کرد و همیشه دغدغه این حملات با فرد مصروع وجود دارد. بر همین اساس عوامل مهمی در کیفیت زندگی مصروعین ( در کودکان و بزرگسالان) وجود دارد که به آنها اشاره می کنیم: کیفیت مراقبت در کودکان مهمترین مشکل در کودکان این است که افزایش یا کاهش بیش از حد مراقبت در آنان می تواند بر کیفیت زندگی آنها تأثیر بگذارد. این مسئله به خصوص در مادران وجود دارد که به علت علاقه شدید به فرزندشان می توانند در این مسئله سهم به سزایی داشته باشند. -کیفیت آموزش امکانات آموزشی در این مورد باید در مدرسه، خانواده و جامعه وجود داشته باشد. زیرا آموزش مناسب می تواند در ادامه زندگی فرد تأثیر به سزایی داشته باشد.

چکیده صرع :

صرع عارضه‌ای عصبی است که با حملات تشنجی بروز می‌کند و ناشی از تغییراتی در نحوه فرستادن پیام‌ها ی الکتریکی بین سلول‌های مغزی است.
صرع ممکن است به علت بیماری‌هایی که بر مغز تاثیر می‌گذارند مانند سکته مغزی، یا تومور یا برخی بیماری‌های ارثی بوجود آید.
افرادی که مبتلا به صرع هستند تا هنگامی که حملاتشان با مصرف دارو کنترل شده باشد اجازه رانندگی دارند. اغلب مبتلایان به صرع مگر در مواردی که حملات تشنجی شدید و مکرر است می‌توانند به طور مستقل زندگی کنند.
داروهای ضدتشنج می‌توانند در اغلب افراد از حملات پیشگیری کنند یا آنها را به حداقل برسانند.
معدودی از بیمارانی که به درمان دارویی پاسخ نمی‌دهند نیاز به جراحی برای برداشت کانون صرع دارند.

منابع :

روانشناسی کودکان و نوجوانان استثنایی.دکتر میلانی فر
دانشنامه رشد و میگنا
پایگاه پزشکی شفا و صحبت های دکتر عسگر قربانی- متخصص بیماری‌های مغز و اعصاب روزنامه ایران

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *