بچه‌هایی که آرام بودن برای آنها بی‌معناست

کودک پرخاشگر

احتمال تشخیص این اختلال در پسران سه‌برابر دختران است ولی علت این تفاوت هنوز مشخص نشده است. کودکان بیش‌فعال بدون فکر کردن عمل می‌کنند، بیش از اندازه فعالند و در تمرکز مشکل دارند. آنها غالبا متوجه‌اند که والدین چه انتظاری از آنان دارند اما برآورده کردن این انتظار برای آنان مشکل است چون نمی‌توانند آرام بنشینند، دقت کنند یا به جزییات توجه کنند. البته بیشتر بچه‌ها در سنین خردسالی خصوصا اگر مضطرب یا هیجان‌زده باشند چنین رفتار‌هایی می‌کنند.
اما در کودکان بیش‌فعال این علایم مدت‌زمان طولانی وجود دارند و در شرایط و محیط‌های مختلف روی می‌دهند.
این اختلال به عملکرد خانوادگی، اجتماعی و تحصیلی کودک آسیب می‌رساند.
با درمان مناسب کودکان می‌توانند بیاموزند که چگونه با این مشکل کنار بیایند و علایم خود را کنترل کنند.

اما علایم بیش‌فعالی چیست؟

اختلاف بیش‌فعالی و فقدان توجه سه نوع دارد که هر کدام الگوی رفتاری خود را دارند.
علایم بیش‌فعالی در نوع بی‌توجه:
۱- ناتوانی در توجه به جزییات و بی‌دقتی در تکالیف مدرسه یا سایر فعالیت‌ها
۲- مشکل در ادامه دادن و توجه و حفظ دقت طی فعالیت‌ها
۳- مشکل آشکار در گوش دادن
۴- مشکل در پیروی از دستورات
۵- اجتناب از کار‌هایی که به تلاش ذهنی و تفکر نیاز دارد.
۶- گم کردن اسباب‌بازی‌ها و کتاب‌ها و وسایل
۷- فراموشی در فعالیت روزانه

علایم بیش‌فعالی در نوع برانگیخته:

۱- بی‌قراری و ناآرامی و مشکل در حفظ حالت نشسته
۲- دویدن بیش از حد یا بالا و پایین پریدن
۳- ناتوانی از بازی کردن در سکوت
۳- به نظر می‌رسد همیشه در حرکت و آماده رفتن هستند.
۴- زیاد صحبت می‌کنند.
۵- قبل از اینکه سوال تمام شود پاسخ می‌دهند.
۶- منتظر ایستادن و در صف ایستادن برایشان سخت است.
۷- حرف دیگران را قطع می‌کنند.

اگرچه بزرگ کردن کودک بیش‌فعال کار ساده‌ای نیست اما باید به خاطر داشت این بچه‌ها بد نیستند و غرض ندارند. کودکان مبتلا به بیش‌فعالی بدون درمان دارویی یا رفتاردرمانی نمی‌توانند رفتار خود را کنترل کنند.
برای تشخیص بیش‌فعالی باید کودک رفتارها و علایم گفته‌شده را قبل از هفت‌سالگی نشان دهد.
این رفتارها در مقایسه با کودکان همسن و سال آنان شدیدتر باشد.
علایم حداقل باید شش ماه ادامه داشته باشند.
این علایم روی حداقل دو زمینه زندگی کودک مانند مدرسه، خانه، پرستار کودک، دوستان و… تاثیر منفی داشته باشد. علایم نباید در اثر فشار روانی و استرس ایجاد شده باشد. کودکانی که طلاق، جدایی، بیماری، تغییر مدرسه یا تغییر ناگهانی در زندگی را تجربه می‌کنند ممکن است بی‌توجه یا فراموشکار شوند. برای تشخیص اختلال باید این عوامل در نظر گرفته شود. همچنین زمان شروع علایم درست بعد از این وقایع در تشخیص درست کمک‌کننده است.
سابقه پزشکی کودک و خانواده بسیار مهم است زیرا تحقیقات نشان داده است بیش‌فعالی زمینه ژنتیکی داشته و اغلب سابقه خانوادگی ابتلا دیده می‌شود. معاینه فیزیکی باید انجام شود و شنوایی و بینایی و سایر توانایی‌ها بررسی شوند. برخی از بیمار‌های دیگر مانند استرس، افسردگی و اضطراب می‌توانند مانند بیش‌فعالی تظاهر کنند. ممکن است از والدین سوالاتی در مورد این بیماری‌ها و نیز در مورد سیر رشد و تکامل کودک، رفتار کودک در خانه، در مدرسه و در بین دوستان، پرسیده شود. معلمان اولین کسانی هستند که متوجه علایم بیش‌فعالی می‌شوند. ارزیابی سیر آموزش کودک نیز باید صادق و مورد اعتماد باشد و از نقاط قوت و ضعف کودک شما تا حد امکان آگاهی داشته باشند.

عوامل مستعد‌کننده برای ابتلا کدامند؟
مطالعاتی روی کودکان مبتلا انجام گرفته‌ است که نشان می‌دهد در بسیاری از موارد این اختلال در خویشاوندان نزدیک آنان نیز وجود داشته است. محققان بیان می‌کنند نواحی خاصی از مغز در این کودکان در حدود ۱۰- ۵‌درصد کوچک‌تر و کم‌فعالیت‌تر از حد نرمال است. اگرچه مطمئن نیستند این مساله علت ایجاد اختلال باشد. همچنین نشان داده شده که تغییرات شیمیایی در مغز این کودکان وجود دارد. مطالعات اخیر نشان‌دهنده این است که مصرف سیگار توسط مادر در دوران بارداری با ایجاد بیش‌فعالی در کودک مرتبط است. سایر عوامل خطر برای ایجاد این اختلال شامل تولد پیش از موعد، نوزاد با وزن بسیار کم، آسیب‌های مغزی حین تولد هستند. ممکن است تماشای بیش از حد تلویزیون در سنین کم موجب کم‌توجهی کودک شود. به گفته پزشکان کودکان زیر دو سال نباید تلویزیون نگاه کنند یا به بازی‌های ویدیویی و کامپیوتری بپردازند. در کودکان دوساله و بالاتر نیز باید زمان این فعالیت‌ها یکی، دو ساعت و به برنامه‌های مناسب سن آنان محدود باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *