اهمیت آموزش مهارت دوست یابی به کودکان

دوست

واقعیت این است که کودکان روزانه در معرض چالش های متفاوتی هستند که مواجهه با آن جسارت می طلبد. والدین به طور طبیعی می خواهند که کودکان را به گونه ای بار بیاورند که بتوانند کارهای مربوط به خودشان را انجام دهند اما کودکان با هم متفاوت هستند و جسارت آن ها در سطوح مختلفی بروز پیدا می کند.
یکی از مهم ترین مواقعی که کودک باید جسورانه عمل کند، در زمان آشنا شدن با همسالان و پیدا کردن دوست است. کودک در واقع پس از ۲ سال همنشینی با مادر، کم کم از او فاصله می گیرد و به بازی با همسالان نیاز پیدا می کند. در دوست یابی و طی کردن این فرآیند مهم، عوامل بسیاری دخیل است. ابتدا بهتر است از تاثیر داشتن دوست بر سلامت روان کودک بگوییم و سپس به معرفی مهارت های اجتماعی مورد نیاز کودک برای دوست یابی بپردازیم.

تاثیر دوست یابی بر سلامت روان
داشتن دوست خوب یکی از عوامل مهمی است که بر سلامت روان کودک تاثیر می گذارد و معمولا کودکانی که به سختی می توانند دوستی پیدا کنند و رابطه شان را با آن ها مستحکم کنند از مشکلاتی مانند اضطراب و افسردگی رنج می برند. به گزارش ایسنا نتایج مطالعات نشان می دهد که حتی فقط یک دوست می تواند شرایط بسیار خوبی برای کودک فراهم کند و تعداد دوستان موضوع مورد بحث نیست بلکه آنچه مهم است کیفیت این رابطه و مثبت بودن آن است. کودکان با کمک دوستان خود می توانند راه حل هایی برای رفع مشکلات پیدا کنند، اختلاف های خود را با دیگران مدیریت و با دیگران رابطه مثبتی برقرار کنند.
نکته این جاست که آموزش مهارت دوست یابی کار آسانی نیست و والدین با صبر و شکیبایی می توانند این مهارت را آموزش دهند و تقویت کنند. همچنین ارائه واکنش های سازنده در قبال رفتار کودک، تشویق رفتار خوب، پرهیز از انتقاد، یادگیری روش های موثر در زمینه آموزش مهارت ها و تمرین مهارت ها از دیگر راهکارهایی است که به افزایش توان دوست یابی کودک کمک می کند.

دوست کودکی، دوست سالمندی
دسته ای از کودکان به دلیل فقدان یک سری مهارت ها مانند نداشتن مهارت های اجتماعی، نداشتن قدرت مدیریت، نداشتن تعامل سازنده با دیگران، نداشتن تفکر خلاق و نقاد، نداشتن همدلی و قدرت تصمیم گیری و همچنین وجود استرس و تنش در محیط زندگی قادر نیستند با همسالان خود ارتباط سالم برقرار کنند و در جمع همسالان انزوا و کناره گیری را انتخاب می کنند.
حامد سیامکی خبوشان کارشناس ارشد روان شناسی بالینی و عضو سازمان نظام مشاوره و روان شناسی با بیان این مطلب به خراسان می گوید: دسته دیگری از کودکان هم هستند که دوستان بسیار کمی دارند یا دوستی ندارند و تک و تنها می مانند و نمی توانند حمایت خوبی از تعاملات اجتماعی دریافت کنند بیشتر این کودکان در کنار پدر و مادر بزرگ می شوند و اگر به موقع به مهدکودک نروند و نتوانند در زمان مناسب دوست یابی کنند، در آینده آسیب های جدی بابت ناتوانی در برقراری ارتباط با دیگران پیدا می کنند. فرد در چنین شرایطی همواره احساس تنهایی، بی کسی، یأس و افسردگی می کند حتی زمانی که در کنار خانواده و همسر است. از سوی دیگر آستانه تحمل بسیار پایینی دارد و شور و شوق و نشاط درونی که باید در زندگی وجود داشته باشد، غایب همیشگی زندگی اوست.

بنابراین می بینید که دوست یابی تا چه اندازه بر سلامت روان کودک و آینده وی تاثیرگذار است. نکته این جاست که تاثیر دوست در ۲ مرحله از زندگی اهمیت بسیاری دارد سال های کودکی و سالمندی. در واقع هر انسانی در دوران کودکی و سالمندی به یک اندازه به دوست نیاز دارد تا بتواند سلامت روان خود را حفظ کند. دوست در دوران کودکی پلی میان فرد و جامعه و در دوران سالمندی دریچه ای برای بهتر دیدن و بهره بردن از زندگی است.
سیامکی با اشاره به این که کاری که دوست در این ۲ مرحله از زندگی انجام می دهد، هیچ جایگزینی ندارد، می گوید: ایجاد نشاط و سرخوشی ناشی از پیدا کردن مشترکات با یک همسال در دوران کودکی و تخلیه هیجانی و عاطفی با همراهی یک دوست در دوران سالمندی بسیار دلپذیر است و البته یک انسان سالم در تمام طول عمر به دوستانی نیاز دارد تا در کنار آن ها از زندگی، لذت بیشتری ببرد و تخلیه عاطفی و هیجانی شود.در بسیاری از اوقات احساسات واقعی و هیجانات اصیل فرد در دوران کودکی یا میانسالی در دیدار با یک دوست خوب ابراز می شود و جمع خانواده، همسر و اطرافیان هیچ یک نمی توانند جای دوست را پر کنند.

آموزش مهارت های اجتماعی
توان همدلی، صمیمیت، ابراز وجود، توان کنترل هیجان و احساس و برقراری ارتباط موثر ازجمله راهکارهای اساسی برای دست یابی به مهارت دوست یابی است. در این میان همدلی کردن نقش ویژه ای دارد و والدین می توانند با آموزش همدلی به شیوه های بسیار ساده، کودک را برای برقراری ارتباط با دیگران تشویق کنند. خوب است بدانید همدلی در واقع ورود به دنیای احساس دیگران است و در همدلی کودک احساسات خود را می شناسد، نسبت به احساسات دیگران آگاهی پیدا می کند و می تواند به درک درستی از احساسات دیگران برسد.
یک کودک برای این که بتواند احساسات دیگران را درک کند ابتدا باید احساسات خود را بشناسد و آن ها را تجربه کند. به عنوان مثال باید غم شکستن یک اسباب بازی را تجربه کرده باشد تا بتواند با کودکی که اسباب بازی اش شکسته است، همدلی کند. بنابراین کودکان باید هم احساسات مثبت و هم احساسات منفی را تجربه کنند تا توان واقعی همدلی را بیابند. همچنین والدین باید به احساسات کودک توجه کنند و نه فقط او را بابت داشتن احساسات منفی سرزنش نکنند بلکه از او بخواهند احساساتش را به زبان بیاورد و درباره آن ها صحبت کند.

همچنین نگرش والدین به دوستان و موقعیت اجتماعی فرد در دوست یابی کودک تاثیر چشمگیری دارد و والدین باید توجه داشته باشند که کودک تحت تاثیر الگوی والدین در دوست یابی قرار می گیرد.

پاسخ منفی به معنای دوست نداشتن نیست
نوجوانی که پاسخ منفی به دوستان را «ترک رابطه» معنا می کند، در کودکی به اشتباه از والدین خود آموخته است که پاسخ منفی به هر کسی یعنی دوست نداشتن و ترک رابطه، بنابراین برای حفظ دوستان همواره به آن ها پاسخ مثبت می دهد. مسعود هنربخش کارشناس ارشد روان شناسی بالینی با بیان این مطلب به خراسان می گوید: والدین آگاه و هوشیار می دانند که بین عشق ورزیدن و نجات دادن تفاوت وجود دارد و آن ها وظیفه ندارند همواره کودک را نجات و به او پاسخ مثبت دهند. بلکه گاهی لازم است پاسخ منفی بدهند تا بداند لازم است خود مشکلاتش را حل کند یا راه حلی بیابد.
وی تاکید می کند: کودکی که هرگز «نه» نشنیده است، فکر می کند در یک رابطه سالم هرگز نباید به کسی پاسخ منفی بدهد.بنابراین در تعامل با دیگران پاسخ منفی را ترک رابطه قلمداد می کند و همواره به دیگران جواب مثبت می دهد و از همین جا بسیاری از آسیب های مرتبط با سنین نوجوانی آغاز می شود.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *