Header
Header

تأثیرات مثبت دین بر روان

معنویت
گاه سؤال می‌شود آیا با وجود پیشرفت‌های روانپزشکی و وجود انواع درمان‌های دارویی و روان‌درمانی‌ها، نیازی به استفاده از امور معنوی و دین در کاربرد روانپزشکی هست؟ با چنین پرسش‌هایی همیشه این بیت از حافظ در ذهنم تداعی می‌شود که می‌فرماید:
در کارخانه‌ای که ره عقل و فضل نیست
فهم ضعیف رأی فضولی چرا کند

به هر حال پاسخ این است نیاز هست و بسیار هم نیاز هست. اگرچه در این زمینه گفتنی و خواندنی و شنیدنی زیاد است اما در این بحث کوتاه فقط به بخشی از این رابطه اشاره می‌کنم. باشد که در آینده مجال بیشتری دست دهد.
برحسب پژوهش‌ها و تجربیات بی‌شمار، فشارهای روانی ناشی از مسائل زندگی و دگرگونی های آن از عوامل مهم آشکارساز یا تشدیدکننده یا پدیدآورنده بیماری‌ها، اعم از روانی یا جسمی است. حتی در بروز حوادثی که به ظاهر فقط جنبه مادی دارند، برای نمونه شکستگی استخوان ران در اثر بی‌احتیاطی از جمله در حوادث رانندگی، دیده شده است که خود این بی‌احتیاطی مرتبط با قرار داشتن فرد تحت فشارهای روانی بوده است.
در واقع همه افراد در صورت قرار گرفتن در معرض استرسورهای متعدد یا شدید، مستعد به تصادف می‌شوند در عین حال پژوهش‌ها نشان می‌دهد از مهم‌ترین عوامل کاهنده فشار روانی، ایمان مذهبی و اعتقاد به وجود خداوند است که باعث احساس آرامش انسان و رفع استرس در صورت بروز مشکلات و دشواری‌ها می‌شود.
از عوامل دیگری که سبب کاهش فشار روانی و در نتیجه دوری فرد از بیماری جسمی و روانی می‌شود احساس امنیت ناشی از حمایت دیگران است. کسانی که با دیگران همبسته هستند نه تنها عملاً هنگام سختی‌ها از پشتیبانی دیگران برخوردار می شوند بلکه احساس تعلق به گروه سبب آرامش روانی آنان نیز می‌شود. به این ترتیب ایمان به خداوند و نیز آئین‌های دینی گروهی، مانند نماز جماعت که در اسلام بر آن تأکید فراوان شده است ضمن آثار فراوان و گسترده‌ای که دارد سبب پیشگیری از مشکلات روانی و جسمی، کاهش نشانه‌های آنها و تسریع در بهبود می‌شود.
برخی مراسم مذهبی گروهی از جمله سوگواری برای ائمه معصومین، علاوه بر آنچه آمد سبب یادگیری رفتارهای شایسته و همانندسازی ناخودآگاه با اسوه‌های ایمان می‌شود که بویژه در روحیه کودکان و نوجوانان آثار سازنده دارد. این مراسم از عوامل یادگیری‌های مثبت اجتماعی است.
در یادگیری اجتماعی، انسان آنچه را که می‌بیند می‌آموزد و اگرچه در همان لحظه به کار نبرد اما در آینده هر زمان که مناسب دید رفتاری را که آموخته است تکرار می‌کند. حضور نوجوانان در اینگونه مراسم پایمردی، سخت‌کوشی، صبر، پای فشردن بر حق و ناچیز انگاشتن همه‌چیز خود در راه خداوند را به نوجوانان می‌آموزد که می‌تواند سازنده یک جامعه آرمانی باشد.

مطالب مرتبط: