Header
Header

مقاله : ارتباط بین دانش و نگرش جنسی و سبکهای دلبستگی با رضایت زناشویی در دانشجویان متأهل

 

 

چکیده:

مقدمه:خانواده یک نهاد مهم اجتماعی است که رضایت و صمیمیت زوجین در شکل گیری و تداوم آن نقش بسیار مهمی دارد،در این بین عوامل متعددی با کارکردی که دارند بر رضایت و صمیمیت زوجین اثر گذار هستند. هدف: پژوهش حاضر به منظور بررسی ارتباط بین دانش ونگرش جنسی و سبکهای دلبستگی با رضایت زناشویی در دانشجویان متأهل انجام گرفته است. روش: روش تحقیق حاضر توصیفی از نوع همبسگی و رگرسیون می باشد که به روش نمونه گیری در دسترس تعداد  ۱۵۰ (۶۰ مرد- ۹۰ زن) نفر از دانشجویان متأهل دانشگاههای تبریز انتخاب و مقیاس دانش  نگرش جنسی، پرسشنامه سبکهای دلبستگی سیمپسون و پرسشنامه رضایت زناشویی انریچ (ENRTCH)، پاسخ دادند. یافته ها نشان داد که بین دانش و نگرش جنسی با رضایت زناشویی و سبکهای دلبستگی با رضایت زناشویی ارتباط معنادار مثبتی وجود دارد. همچنین نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد دانش و نگرش جنسی و سبکهای دلبستگی هر یک به تنهایی رضایتمندی زناشویی را در دانشجویان متأهل پیش بینی می کنند. نتیجه گیری: می توان به کمک دانش و نگرش جنسی و سبکهای دلبستگی، رضایت زناشویی را پیش بینی کرد و بر پایه این الگو می توان یک رویکرد ÷یشگیری از طلاق و درمان زناشویی را پایه ریزی کرد و یافته های این پژپوهش را در محیط های بالینی برای کمک به افراد دارای مشکلات زناشویی به کار برد.

واژگاه کلیدی:دانش و نگرش جنسی، سبک دلبستگی، رضایت زناشویی، دانشجویان متأهل

 

طرز نگاه

مقدمه

یکی از نهادهای مهم اجتماعی که به لحاظ اهمیت، نقش و کاربردهای مختلف، مورد توجه علمای مذهبی، اخلاقی وصاحب نظران تعلیم و تربیت، جامعه شناسی و روان شناسی قرار گرفته است،نهاد خاواده می باشد ( بیابانگرد، ۱۳۷۸۱) لذا اهمیت شناخت و برسی عواملی که سبب قوام و استحکام این نهاد اجتماعی می گردند، می تواند گامی مفید در راستای ارتقای سطح فرهنگ جامعه باشد. یکی از مهمترین عواملی که بر بقاء و دوام و رشد خانواده اثر می گذارد، روابط سالم و مبتنی بر سازگاری و تفاهم بین اعضاء به ویژه زن و شوهر است ( افضلی، ۱۳۸۳). رضایت زناشویی یکی ازمهمترین عوامل اثر گذار بر عملکرد خانواده می باشد.همه زوجها به دنبال آن هستند که از زندگی زناشویی خود لذت ببرند و احساس رضایت داشته باشند. رضایت زناشویی عبارت است از احساسات عینی از خشنودی، رضایت و لذت تجربه شده توسط زن و شوهر موقعی که همه جنبه های ازدواجشانرا در نظر می گیرند (الیس ۱۹۸۹، به نقل از سلیمانیان ۱۳۷۳).

سبک دلبستگی یکی از عوامل شخصی است که بر همسازی و ناهمسازی زناشویی تأثیر می گذارد و به همین دلیل تحقیقات بسیاری درباره آن نجام شده است (حمیدی، ۱۳۸۲٫ بررسی های قبلی رضایت مندی زناشویی به طور کامل نشان می دهند که وضعیت جنسی افراد، پیش بینی رضایت مندی نمی باشند (اسمیت، ۱۹۸۵، به نقل از تابع بردبار، ۱۳۸۳).

اما پژوهشهای جدید نشان داده اند که سبکهای دلبستگی، پیش بینی کننده های قول رضایت مندی زناشویی هستند ( عیدی و خانجانی، ۱۳۸۵، حمیدی، ۱۳۸۶، فینی، ۱۹۹۹، عطاری و همکاران، ۱۳۸۵). در همین راستا پژوهشها نشان داده اند که افرادی که سبک دلبستگی ایمز دارند در روابط خود با دیگران و علی الخصوص با همسر خویش، رابطه سالمتری دارند و در روابط خودپایدار بوده و رضایت بالاتری دارند (وکرلی، ۱۹۹۸، فنی و نولر، ۱۹۹۰، فنی، ۱۹۹۰).

تجارب نشان داده است که دانش آگاهی نسبت به مسائل جنسی، زندگی را تغییر می دهد و اغلب آن را بهتر می کند. اما گاهی اوقات بین آموخته های فرد و پیوند آن با زندگی شکاف وجود دارد( مستیمر، ۲۰۰۵، به نقل از یوسفی، ۱۳۸۴). از آنجا که رفتار جنسی تا حدود زیادی اکتسابی و مبتنی بر یادگیری است، نیاز به اموزش و تریبت ویژه دارد. هماهنگی و ارضاء نیازههای زوجین، براوردن نیازهای عاطفی، داشتن مهارت ها ی مربوط به ایجاد تفاهم و شیوه های محبت و ارضاء نیازهای جنسی زوجین می تواند باعث رضایت زوجین از زندگی مشترک و تداوم آن گردد( دانش، ۱۳۸۳). مطالعات نشان می دهند که دانش و نگرش جنسی، یعنی مجموعه معلومات، اطلاعات، دانش ‌و آگاهی فرد در مورد جنسیت و مسائل جنسی و باورهایی که در مورد فعالیتها و نقشهای جنسی وجود دارد، ارتباط معناداری با رضایت زناشویی دارند( نادری و همکاران، ۱۳۸۶، ترودل، ۲۰۰۲، شوگمن و فرانکل، ۱۹۹۶).

با توجه به مسائل گفته شده و در رستای مطالعه و بررسی عوامل و متغیرهای اثر گذار بر رضایت مندی زناشویی در افراد، پژوهش حاضر با هدف بررسی بین دانش و نگرش جنسی و سبکهای دلبستگی با رضایت زناشویی در سطح دانشجویان متأهل صورت گرفته است.

روش

شرکت کننندگان: جامعه آماری پژوهشی حاضر شامل کلیه دانشجویان متأهل شاغل به تحصیل دانشگاههای تبریز بودند، از جامعه آماری فوق نمونه ای به شیوه نمونه گیری در دسترس، به تعداد ۱۵۰ (۶۰ مرد- ۹۰ زن) نفر که متأهل بودند انتخاب شدند.

ابزار: مقیاس دانش و نگرش جنسی که توسط بشارت ساخته شده(۱۳۸۴) و دارای ۳۰ سؤال است که دو متغیر دانش و نگرش را می سنجد. پاسخ گویی به هر سؤال در مقیاس لیکرت( از ۱ تا ۵ ) انجام می گیرد. هر کدام از دو خرد مقیاس شامل ۱۵ سؤال می باشد که که کمترین و بیشترین نمره آزمودنی در هر یک ز خرد مقیاسها بین ۱۵ تا ۷۵ است. نمره بالاتر در خرد مقیاس دانش جنسی به معنای بالا بودن دانش جنسی فرد و نمره بالاتر در خرد مقیاس نگرش جنسی به معنای نگر شمثبت تر به رابطه جنسی است. پایایی این مقیاس با روش آلفای کرونباخ برای خرد مقیس های دانش و نگرش جنسی به ترتیب ۹۱/۰ و ۸۸/۰ محاسبه شده است( یوسفی ، ۱۳۸۴). در پژوهش حاضر نیز پایایی مقیاس برای خرده مقیاسهای دانش و نگرش جنسی با روش آلفای کرونباخ به ترتیب ۸۱/۰ و ۷۷/۰ محاسبه شد. پرسشنامه سبکهای دلبستگی سیمپسون( ۱۹۹۰)، یک مقیاس ۱۳ جمله ای است که پاسخ گویی به سؤالات در مقیاس لیکرت از «کاملا موافق» تا «کاملا مخالف» انجام می شود. در این ۱۳ جمله، ۵ جمله برای ارزیابی سبک دلبستگی ایمن و ۸ جمله برای ارزیابی سبک دلبستگی نا ایمن است. سیپسون( ۱۹۹۲) پایایی این پرسشنامه را بر حسب آلفای کرونباخ و اجرای مجدد در فاصله زمانی یک هفته تا دو سال حدود ۷۰/۰ براورد کرده است. پژوهشها پایایی و اعتبار پرسشنامه فوق را تخمین کرده اند( رضازاده، ۱۳۸۱، عطاری و همکاران، ۱۳۸۴). پرسشنامه رضایت زناشویی انریچ (ENRTCH)، فرم کوتاه پرسشنامه شامل ۴۷ سؤال می باشد که پاسخ گویی به آن در مقیاس لیکرت ۵ گزینه ای (کاملا موافقم تا کاملا مخالفم) انجام می گیرد. از جمع نمرات سؤالها، نمره های کمتر از ۳۰ نشانگر نارضایتی شدید، ۳۰ تا ۴۰ نشانگر عدم رضایت، نمر ههای بین ۴۰ تا ۶۰ نشانگر رضایت نسبی و متوسط، نمره های بین ۶۰ تا ۷۰ نشانگر رضایت شدید و نمره های بالاتر از ۷۰ نشانگر رضایت فوق العاده از رضایت زناشویی است. معتمدین(۱۳۸۳) روایی پرسشنامه فوق را با استفاده از همبسته نمو.دن با چرسشنامه سازگاری زناشویی (FAD) 65/0= (01/0>P ) به دست آورده است. در پژوهش حاضر از رش تصیف و آلفای کرونباخ به منظور سنجش پایایی پرسشنامه زناشویی استفاده شد که به ترتیب ۹۶/۰ و ۹۶/۰ به دست آمد.

روش تحقیق حاضر، جزء روشهای توصیفی و از نوع تحقیقات همبستگی  می باشد.

روش گردآوری داده ها: تمامی آزمودنی ها پرسشنامه را تکمیل نمودند. از مجموع پرسشنامه های توزیع تعداد ۱۳۵ پرسشنامه عودت داده شده و اطلاعات مربوط به آنها نمره گذاری و بررسی بودند.

 

 

 

یافته ها

یافته ها به منظور بررسی رابطه بین متغیر پژوهش از روش ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد که نتایج آن در جدول ۱، آمده است.

 

جدول ۱ نتایج ضریب همبستگی پیرسون برای متغیرهای پژوهشی

متغیر ۱۱ ۲ ۳ ۴ ۵
۱- رضایت زناشویی ۱
۲- دانش جنسی ** ۸۷/۰ ۱
۳- نگرش جنسی ** ۶۷/۰ ** ۷۰/۰ ۱
۴- سبک دلبستگی ایمن **۹۰/۰ **۵۲/۰ * ۴۸/۰ ۱
۵- سبک دلبستگی نا ایمن *۳۸/۰- ۱۹/۰- ۲۳/۰- ۷۰/۰- ۱
P<0/001    **p<0/0001*

 

همچنین برای منظور بررسی قابلیت پیش بینی رضایت زناشویی براساس دانش و نگرش جنسی و سبکهای دلبستگی، از روش رگرسیون چند گانه به روش همزمان استفاده شد که نتایج ان در جدول ۲ مشاهده می شود. به دلیل اینکه سبک دلبستگی نا ایمن ارتباط منفی با رضایت زناشویی داشت وارد معادله رگرسیون نشد.

 

متغیرهای پیش بینی b R R2 t p
دانش جنسی ۳۱/۰ ۳۱/۰ ۰۹/۰ ۲۱/۳ ۰۰۲/۰
نگرش جنسی ۴۴/۰ ۴۴/۰ ۲/۰ ۱۵/۵ ۰۰۰۱/۰
سبک دلبستگی ایمن ۲۵/۰ ۲۷/۰ ۰۷/۰ ۷۴/۲ ۰۰۷/۰

 

 

بحث و نتیجه گیری

خانواده به دلیل اینکه یکی از مهمترین نهادهای اجتماعی است، مورد توجه بسیاری از محققان و پژوهشگران قرار دارد. مطالعه زوجین که اولین تشکیل دهنده گان خانواده می باشند،امر مهم در درخور تدبیر و بررسی است. وجود ارتباط صمیمی و رضایت بین زن و مرد از ارکانهای مهمی است که باعث شکل گیری و تداوم خانواده می شود. در این بین عوامل متعدد با اثرگذاری خود در خانواده و میان زن و مرد، نقش کلیدی در ایجاد تفاهم و رضایت میان زوجین دارند.

پژوهش حاضر به بررسی رابطه بین دانش و نگرش جنسی و سبکهای دلبستگی با رضایت زناشویی در میان دانشجویان متأهل پرداخته است. طبق یافته های پژوهشی حاضر ارتباط معنا دار مثبتی بین دانش و نگر جنسی با رضایت زناشویی و سبکهای دلبستگی با رضایت زناشویی وجود دارد. یافته های پژوهشی حاضر همسو با دیگر یافته های پژوهشی است (فینی، ۱۹۹۹، حمیدی، ۱۳۸۶، سیمپیون و رولز، ۱۹۹۸، عیدی و خانجانی، ۱۳۸۵). طبق یافته های پژوهشی رابطه مثبت و معناداری بین سبکهای دلبستگی و رضایت زناشویی وجود دادر، این مسئله بدین معناست که دانشجویانی که سبک دلبستگی ایمن دارند، از رضایتمندی زناشویی بالاتری برخوردارند و برعکس. این یافته همسو با یافته های مطالعات دیگر بیانگر رابطه مثبت بین سبک دلبستگی با رضایتمندی زناشویی دارد ( حمیدی، ۱۳۸۶، فینی، ۱۹۹۹، مظاهری، ۱۳۷۹)همچنین طبق یافته های پژوهشی حاضر، دانش و نگرش جنسی و سبکهای دلبستگی هر یک به تنهایی توانسته اند تا رضایت مندی زناشویی را در دانشجویان متأهل پیش بینی نمایند این یافته همسو با دیگر مطالعات انجام شده در این رابطه به نقش پیش بینی کننده گی دانش و نگرش جنسی و سبکهای دلبستگی در رضایت زناشویی اشاره دارد.

 

منابع

افضلیگروه،صولت ( ١٣٨٣ ). مقایسهسازگاریزناشوییمعلمانمرددبستانهایشهراهوازبراساس همسانیهیجانخواهیباهمسرانشانباکنترلسنوطولمدتازدواج . پایاننامهکارشناسیارشد مشاورهخانواده،دانشگاهشهیدچمراناهواز

بیابانگرد،اسماعیل(١٣٨١)جوانانوازدواج . تهران : انتشاراتدفترنشرفرهنگاسلامی .

تابع بردبار،ف.(۱۳۸۳).بررسی مقایسه ای رضایت زناشویی در میان دانشجویان دختر و پسر متأهل ساکن در خوابگاه. پایان نامه کارشناسی ارشد.دانشگاه تربیت مدرس.

دانش،آذر.(۱۳۸۳).بررسی رابطه رضایت زناشویی با رضایت جنسی زوجین.چکیده مقالات.اولین کنگره آسیب شناسی خانواده.تهران.

حمیدی،ف(۱۳۸۶)بررسی رابطه سبکهای دلبستگی با رضایتمندی زناشویی در دانشجویان متأهل دبیری.فصلنامه خانواده پژوهی،سال سوم،شماره ۹

حمیدی،ف.(۱۳۸۳) بررسی ساخت خانواده و سبک دلبستگی در دختران فراری و اثر بخشی خانواده درمانی و درمانگری حمایتی در تغییر آنها.رساله دکتری.دانشگاه تربیت مدرس

سلیمانیان،علیاکبر(١٣٧٣)بررسیتأثیرتفکراتغیرمنطقیبراساسرویکردشناختیبرنارضایتی زناشویی . پایاننامهکارشناسیارشدمشاوره،دانشگاهتربیتمعلمتهران .

 

عیدی،رقیه.خانجانی،زینب(۱۳۸۵).بررسی رضایت زناشویی در سبک های مختلف دلبستگی.فصلنامه علمی-پژوهشی روانشناسی دانشگاه تبریز.سال اول،شماره ۲و۳٫

عطاری،یوسفعلی.سرچشمه،عباس.مهرابی زاده هنرمند،مهناز(۱۳۸۴).بررسی روابط ساده و چند گانه نگرش مذهبی،خوشبینی و سبکهای دلبستگی با رضایت زناشویی در دانشجویان مرد متأهل دانشگاه شهید چمران اهواز.مجله علوم تربیتی و روانشناسی،دوره سوم.سال سیزدهم.شماره ۱٫

مظاهری،م(۱۳۷۹).نقش دلبستگی بزرگسالان در کنش وری ازدواج.روانشناسی . سال چهرم. شماره ۱۵٫

معتمدین،مختار(١٣٨٣)تأثیرآموزشراهبردهایمقابلهباباورهایغیرمنطقیبراساس (رویکرد

شناختی ) براینباورهاورضایتزناشوییزوجهایمراجعهکنندهبهمرکزمشاورهخانوادهبهزیستی اهواز. پایاننامهکارشناسیارشدمشاورهخانواده،دانشگاهشهیدچمراناهواز .

یوسفی،اسکندر(۱۳۸۴).رابطه بین دانش و نگرش جنسی با رضایت زناشویی در زوجین ساکن در مجنمع پژوهشگران جوان دانشگاه شهید بهشتی.پایان نامه کارشناسی ارشد.

 

Feeney,J. A. Noller,P.(1990).adult attachment &P.R shaver.

 

Feeney, J. A. (1999). Adult romantic attachement and couple relationships. In J. Cassidy & P. R. Shaver (Eds.) Handbook of attachement theory, research, and clinical applications. London: The Guilford Press.

 

Simpson, J. A. Rholes, W. S. & Nelligan, J. S. (1992). Support seeking and support giving with in coples in an anxiety provoking situation: The role of attachment styles. Journal of Personality and Social Psychology, 62(3), 434-446.

 

Simpson, J. A & Rbolez,WS.&N elligan.G.S.(1998).atlachmenttheroy and close relation ships.new york cuilford press.

 

Wekerle,C & davilas<A.W(1998) the role of child maltreatment and attachment atyle in adolescent relationship violence.Develomental psychology.10.511-586.

 

Trudel. G (2002) Sexuality and marital life: Result of a survey. Journal of sex Research, 28, 229-249

مطالب مرتبط:

1 دیدگاه

دیدگاه ها بسته شده اند .