Header
Header

مقاله: بررسی رابطه بین تیپ های شخصیتی و رضایت زناشویی

کم حرفی

 

چکیده :ازدواج یک پدیده اجتماعی و پیوند زندگی مشترک دو نفر با حفظ استقلال نسبی هر یک در جهت تکامل شخصیت و شکوفایی استعدادها و قابلیت های طرفین است (شهیدی و یوسفی؛ به نقل از واقعی، ۱۳۸۷) .عوامل متعددی وجود دارند که در ازدواج موثر می باشند ،چنانچه این عوامل نادیده گرفته شوند زوجین در زندگی شاد و خوشبخت نخواهند بود (ملک محمودی؛۱۳۸۱) .بنا براین پیش از ازدواج ،در نظر گرفتن مقدمات مختلف که بر رضایت مندی زناشویی مؤثر می باشند ، مهّم است و تحقیق بررسی شده موجود در راستای جامعه عمل پوشیدن به این مهم در حد توان خود بوده است .جامعه پژوهش مورد نظر کلیه دانشجویان ، اعضای هیئت علمی و کارکنان دانشگاه های بوعلی سینا ،پیام نور و آزاد اسلامی شهر همدان بوده اند که در سالتحصیلی۸۹-۱۳۸۸ مشغول به کار و یا تحصیل می باشند که از آنها نمونه ای با تعداد ۱۵۰ زوج (۳۰۰  نفر) ، به روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب گردید.ابزار مورد استفاده نیز شامل پرسشنامه های رضایت زناشویی انریچ(فرم کوتاه) و تیپ های شخصیتی مایرز بریگز میشوند که نتایج به دست آمده از آنها توسط آزمودنی ها با آماره های نوصیفی و استنباطی چندی بررسی گردید. نتایج زیر از پژوهش حاضر حاصل گردید۱)بیشترین میزان رضایت زناشویی، زمانی دیده شد که زوجین در بعد شخصیتی ادراکی یا انعطاف پذیر نمرات بالاتری به دست آورده بودند  ۲)مرتبه دوم از سطح بالای رضایت زناشویی، زوجینی را در بر میگیرد که تیپ های شخصیتی مشابهی داشته اند۳)بیشترین میزان از عدم رضایت زناشویی ،زمانی دیده شد که زوجین در بعد شخصیتی قضاوتی نمرات بالاتری به دست آورده بودند  ۴)مرتبه دوم از سطح بالای عدم رضایت زناشویی، زوجینی را در بر میگیرد که تیپ های شخصیتی نامشابهی داشته اند۵) بین میزان رضایت زناشویی مردان با تیپ های شخصیتی مختلف تفاوت معنی داری وجود نداشت؛اما نتایج به دست آمده از تحقیق نشان داد که رضایت زناشویی زنان با تیپ شخصیتی (برون‌گرا- حسی-احساسی-ملاحظه کننده)بیشتر از زنان با تیپ شخصیتی( برون گرا- حسی- فکری- داوری کننده) و تیپ شخصیتی( برون گرا- حسی- احساسی- داوری کننده)است . ولی بین رضایت زناشویی زنان با سایر تیپ‌های شخصیتی تفاوت معناداری مشاهده نشد) ۶:بین رضایت زناشویی زوجین تفاوت معناداری وجود نداردوتنها تفاوت در زیر مقیاس روابط با اقوام و دوستان همسر مشاهده شد زیرا میانگین روابط مردان با اقوام و دوستان همسر بیشتر از میانگین روابط زنان با اقوام و دوستان همسر است.

کلید واژگان : تیپ های شخصیتی ، رضایت زناشویی ،درونگرایی – برونگرایی ، حسی  – شهودی ، تفکری  – احساسی ، قضاوتی – ادراکی

 

آرزو اتفاقیان

 

 

مقدمه:ازدواج یک نیاز شخصی نیست که تنها مربوط به زن ومرد باشد ،بلکه علاوه بر آن ،یک امر اجتماعی است که مسئولین جامعه نسبت به آن مسئولیت دارند . ازدواج و تاسیس کانون خانوادگی برای سلامت و امنیت و سعادت اجتماع سودمند و ضروری است ؛زیرا جامعه بزرگ از واحد های کوچک خانواده تشکیل می شود و صلاح و فساد و ترقی و انحطاط جوامع از صلاح  و فساد و ترقی و انحطاط خانواده ها تشکیل میشود و اصلاح جامعه را باید از طریق اصلاح خانواده شروع کرد (امینی ،۱۳۷۹). پژوهش ها نشان میدهند که تا حدود زیادی خوشبختی و بد بختی زن و مرد را از ابتدای زندگی مشترکشان میتوان پیشگویی کرد و به بیان دیگر بسیاری از مشکلات آنها قابل پیشگیری خواهند بود .به همین دلیل امروزه آموزش پیش از ازدواج زوجهای جوان یک ضرورت مسلّم تلقی می شود هر اندازه دختر و پسر اطلاعات بیشتری در جهت شناخت خود و همسر آینده شان داشته باشند و ملاکهای معقول تری را برای انتخاب همسر در نظر بگیرند ،در زندگی زناشویی خود با مشکلات و ناسازگاریهای کم تری مواجه خواهند بود (ملک محمودی؛۱۳۸۱) .الیس (۱۹۹۲) ، رضایت زناشویی را از احساساست مرتبط با خشنودی ،رضایت و لذت تجربه شده توسط زن یا شوهر ناشی می داند .دونلان و همکاران (۲۰۰۴) ، با اشاره به تحقیقات متعدد انجام شده بر این نکته اشاره می کنند که رضایت زناشویی بیش از همه از ویژگی های شخصیتی زوجین متاثر است (به نقل از عباسی ،۱۳۸۸) شخصیت،بیانگرآن دسته ازویژگی های فردیا افراداست که شامل الگوهای ثابت فکری ،عاطفی ورفتاری آنهاست(پروین،ترجمه جوادی و کدیور،۱۳۸۶ ).مسلماًاین ویژگیهای شخصیتی درتمام زمینه های زندگی و روابط اجتماعی انسان جلوه گر می شود و در مساله پر اهمیتی چون ازدواج ، سازگاری زن و شوهر و رضایت زناشویی آنهارا تحت تاثیر قرارمی دهد(دانش ،۱۳۸۴ ).شخصیت افراد در طول زندگی آنها به وجود می آید و دو شخصیت شبیه به هم وجود ندارد  (شاختر ؛ترجمه حجازی ،۱۳۷۵ ) .شاخص تیپ مایرز بریگز، بر اساس الگوی نظریه تیپ شخصیتی یونگ پایه گذاری شده که یونگ یک روان شناس سوئیسی می باشد یونگ معتقد بود دلیلی که می توان ما را بر اساس تیپ یا ترجیح خاص طبقه بندی کند این است که این ها خصوصیات طبیعی اولیه ها هستند. یک زن آمریکائی به نام کاترین بریگز نظریه ای درباره تیپ شخصیتی ارائه داده که او هم نیز به یونگ رجوع کرده است و البته به این علت نظریه یونگ را می پذیرد که در دهه ۱۹۴۰ او و دخترش ایزابل مایرز، پرسشنامه ای را تهیه کرده اند که هدف آن ها این بود که به اشخاص کمک کنند تا تیپ شخصیتی خود را بشناسند. (بارون؛ ترجمه قراچه داغی، ۱۳۸۴).«نظریه تیپی پیشرفته یونگ»:این نظریه فرمولی به دست می دهد که به شما نشان می دهد چگونه ترجیحات در هر ترکیبی روی یکدیگر اثر می گذارند. نظریه یونگ بسیار پیچیده است. یونگ در این نظریه اشاره می کند به عملکردها و نگرش ها.

ما با چهار ترجیح رو به رو هستیم.جفت اول- برون گرا/ درون گرا ؛نگرش – جفت دوم- حسی/ شمی ؛ادراک-

 

جفت سوم- احساسی/ فکری؛ عملکرد- جفت چهارم- داوری کننده/ ادراکی؛ قضاوت. جفت اول بیانگر درونگرایی و برون گرایی است که چگونه شما انرژی خود را به دست می آورید، یا دنیای بیرون را ترجیح می دهید یا دنیای درون را. در جفت دوم، هدف جمع آوری اطلاعات درفرایند ذهنی است. جفت سوم، روش تصمیم گیری افراد درون گرا و برون گراست. جفت چهارم، با قضاوت و ادراک سروکار دارد که چگونه بیرون یا درون را فرد ادراک می کند(همان منبع).مطالعات نشان داده اند که سازگاری زناشویی بر بسیاری از ابعاد زندگی فردی و اجتماعی انسان ها تاثیر می گذارند .روابط زناشویی رضایت بخش ،زیر بنای عملکرد خوب خانواده است و باعث رشد شایستگی و توانایی سازگاری وانطباق در بین کودکان می شود (کامینگ و اریلی ؛به نقل از واقعی و دیگران،۱۳۸۶).از جمله این پژوهش ها میتوان به پژوهشی که توسط لاندن و دیگران(۱۹۹۰) ،و با هدف بررسی گزینه ی MMPI برای تعیین رابطه ی پاسخگویی زوجها و زندگی مشترک تحقیقی مشابه درسطحی با رضایت رابطه ی زناشویی اجرا و انجام شده است ،اشاره نمود. نتایج به دست آمده نشان می دهد که شخصیت زوجها در یک سطح MMPI همساز شده اند و این یک پیشبینی کننده ی قابل اطمینان رضایت مندی روابط زناشویی است.در پژوهشی دیگرتوسط چنو دیگران  (۲۰۰۷) ، ارتباط بین ویژگی های فردی و سازگاری زندگی مشترک در مورد ۶۶ زوج ژاپنی مورد بررسی قرار گرفت. مطالعه بیان می دارد که ویژگی های فردی و شخصیتی شریک زندگی می تواند یک سازگاری شخصی از روابط زناشویی را پیش بینی کند . بنا براین پیش از ازدواج ،در نظر گرفتن مقدمات مختلف و از جمله مهم ترین آنها یعنی بررسی شخصیت زوجین که بر رضایت مندی زناشویی مؤثر می باشد، مهّم است. و هدف تحقیق حاضر نیزدرراستای جامه عمل پوشیدن به این مهم می باشد.

روش تحقیق و جامعه مورد پژوهش:پژوهش موجود ،پژوهشی توصیفی از نوع همبستگی می باشد. این نوع تحقیق برای کسب اطلاع از وجود رابطه بین متغیرها انجام می گیرد .در این تحقیق محقق می خواهد بداند که آیا بین دو متغیر رابطه و یا همبستگی وجود دارد  ویا نه ؟ ( اشرفی نیری و کاظم پور ،۱۳۸۷ )جامعه پژوهش مورد نظر کلیه دانشجویان ، اعضای هیئت علمی و کارکنان دانشگاه های بوعلی سینا ،پیام نور و آزاد اسلامی شهر همدان بوده اند.

حجم نمونه و روش نمونه گیری :نمونه مورد نظر ۱۵۰ زوج (۳۰۰  نفر) ، می باشند که به روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای از جامعه فوق انتخاب شدند.  روش اجرا :قبل از هرکاری پاسخگویان در مورد چگونگی پاسخ به پرسشنامه ها و روش انجام آن توجیه شده وسپس یک پرسشنامه جهت پاسخگویی به خود آنها و پرسشنامه دیگری نیز جهت پاسخگویی همسران شان داده شده در مورد دقت انجام آنها را توجیه نموده و در اولین فرصت بعد از پاسخگویی از آنها باز پس گرفته شد .ابزار مورد استفاده: پرسشنامه تیپ های شخصیتی مایرز بریگزابزاری که برای سنجش تیپ های شخصیتی افراد در این پژوهش مورد استفاده گرفت، پرسشنامه تیپ های شخصیتی مایرز بریگز است که توسط دهکردی (۱۳۸۵) در ادارات شهرکرد ، اعتبار یابی گردیده است .

براین اساس به منظور دستیابی به اهداف پژوهش، ضریب پایایی مقیاس هابه شیوه آلفای کرونباخ و بازآزمایی محاسبه شد،که نتایج به روش آلفا برای هر یک از سنخ های دو تایی بین ۷۰ تا ۹۰ درصد محاسبه گردید. روایی هر یک از مقیاس های مایرز بریگز نیزبه چند طریق مشخص گردید. از جمله آنها می توان به همبستگی نمرات در بین مقیاس های پرسشنامه پنج عاملی شخصیت NEOPI-R ونمرات مقیاس های MBTI اشاره نمود که در آن نتایج نشان داد که بین نمرات همبستگی معنادار و دامنه ضرایب بین ۳۹/۰ تا ۵۹/۰ متغیر بود.در مجموع با توجه به نتایج این پژوهش می توان اذعان داشت که پرسشنامه مایرزبریگز درجامعه مورد پژوهش دارای روایی و پایایی قابل قبولی بوده و می توان از آن به عنوان پرسشنامه شخصیت در کارهای پژوهشی، راهنمایی و مشاوره استفاده کرد( دهکردی ،۱۳۸۵ ) . پرسشنامه رضایت زناشویی انریچ :  ابزاری که اطلاعات رضایت زناشویی به وسیله آن به دست آمده است ، فرم کوتاه ۴۷سوالی پرسشنامه استاندارد انریچ می باشد در این پژوهش برای سنجش رضایت زناشویی نمونه مور مطالعه از این مقیاس استفاده شده است فرم کوتاه این مقیاس توسط سلیمانیان (۱۳۷۳) تهیه شده است که دارای ۴۷ سوال می باشد، این پرسشنامه به منظور ارزیابی زمینه های بالقوه مشکل زا یا شناسایی زمینه های قوت و بردباری رابطه زناشویی به کار می رود (به نقل از ثنایی ،۱۳۷۵) .سلیمانیان (۱۳۷۳) پایایی این مقیاس را از طریق آلفای کرونباخ ۶۵/۰ محاسبه نمود ،و روایی همزمان پرسشنامه ۴۷ سوالی رضایت زناشویی را با فرم اصلی آن ۹۵/۰ محاسبه نمود. اولسون و همکاران ضریب آلفای کرونباخ برای این پرسشنامه را ۹۲/۰ گزارش کرده اند  (ثنایی ،۱۳۷۵ ) .محققان با دسته بندی پرسش های مرتبط ،۴۷ پرسش فوق را به ۹ مولفه شامل : موضوعات شخصیتی ، ارتباط دوتایی ،حل تعارض ،مدیریت مالی ، فعالیت های اوقات فراغت ،رابطه جنسی ،فرزند پروری ، ارتباط با اقوام و دوستان وجهت گیری مذهبی تفکیک کرده اندکه هر یک از این مولفه ها بعد خاصی از رضایت زناشویی را اندازه می گیرند (اولسون ؛ ۱۹۹۷ به نقل از ثنایی ۱۳۷۵ ) . یافته ها و نتایج: در تحقیقات پس از جمع آوری اطلاعات مهمترین گامی که برداشته می‌شود پردازش اطلاعات و یافته‌های خام می‌باشد. جهت پردازش اطلاعات بدست آمده در این تحقیق از نرم‌افزار SPSS نسخه ۱۶ استفاده شده است. 

تحلیل اطلاعات وفرضیه های پژوهش (آماره های استنباطی):

فرضیه اول: بین تیپ شخصیتی زوجین و رضایت مندی زناشویی آنها رابطه وجود دارد.

جدول۱- تحلیل واریانس رگرسیون چند متغیره

 

 

 

 

منبع تغییرات درجه آزادی مجموع مربعات میانگین مجموع مربعات آماره F سطح‌معنی‌داری
مرحله۱ رگرسیون ۱ ۶۸/۱۵۵۹۶ ۶/۱۵۵۹۶ ۴۴/۲۹ ۰۰۰/۰
باقیمانده ۱۴۸ ۹/۷۸۳۹۴ ۶/۵۲۹
مجموع ۱۴۹ ۶/۹۳۹۹۱
مرحله۲ رگرسیون ۲ ۸/۱۸۱۲۵ ۹/۹۰۶۲ ۵۶/۱۷ ۰۰۰/۰
باقیمانده ۱۴۷ ۸/۷۵۸۶۵ ۰۹/۵۱۶
مجموع ۱۴۹ ۶/۹۳۹۹۱

نتایج جدول تحلیل واریانس از مدل رگرسیون چند متغیره در جدول فوق بیانگر آن است که مدل رگرسیون اعمال شده معنی دار بوده و مجاز به استفاده از آن می باشیم (۰۰۱/۰p< ) .

جدول شماره۲- ضرایب ابعاد شخصیتی در رگرسیون چندگانه

متغیر (عامل) B Beta خطای معیار t سطح معنی داری
زن مقدار ثابت ۰۱/۲۰۲ ۳/۷ ۵/۲۷ ۰۰۰/۰
قضاوتی- ادراکی زن ۸۱/۲۱- ۳۸/۰- ۲/۴ ۱/۵- ۰۰۰/۰
قضاوتی- ادراکی شوهر ۹۲/۹- ۱۶/۰- ۴/۴ ۲۱/۲- ۰۲۸/۰

 

به منظور ارزیابی تاثیر ابعاد شخصیتی بر رضایت زناشویی زوجین، اقدام به آنالیز رگرسیون چندگانه گردید. در ابتدا ابعاد تیپ های شخصیتی زوجین(بعد برونگرایی- درون گرایی، بعد حسی-شهودی، بعد تفکری-احساسی، بعد قضاوتی-ادراکی) به عنوان متغیر ملاک در نظر گرفته شد. سپس با استفاده از روش stepwise ابتدا بعد شخصیتی با قضاوتی- ادراکی زن بیشترین تأثیر را در رگرسیون چندگانه، داشته و در مرحله دوم بعد شخصیتی قضاوتی-ادراکی شوهر وارد مدل گردید،  و مشخص گردید که سایر ابعاد در رابطه رگرسیون چندگانه نقش نداشته است و از مدل حذف گردید. نتایج نهایی آنالیز رگرسیون چندگانه، به همراه ضریب متغیر مؤثر در مدل، در زیرآمده است.

۰۱/۲۰۲+(بعد قضاوتی-ادراکی شوهر)۹۲/۹- (بعد قضاوتی-ادراکی زن)´ ۸۱/۲۱- = Y رضایت زناشویی زوجین

ضریب مدل رگرسیون نشان می‌دهد بین بعد قضاوتی- ادراکی زوجین و رضایت زناشویی آنها رابطه وجود دارد. به عبارتی هرچه شخصیت زوجین ادراکی و انعطاف پذیرتر باشد باشد رضایت زناشویی افزایش یافته و هرچه شخصیت زوجین قضاوتی تر باشد رضایت زناشویی آنان کاهش می یابد.

فرضیه دوم: بین رضایت زناشویی زوجین با توجه به تیپ های شخصیتی آنان تفاوت وجود دارد.

جدول شماره۳- توصیف اطلاعات میزان رضایت زناشویی زوجین با توجه به تیپ های شخصیتی آنان:

 

 

 

 

جدول شماره۳- نتایج تحلیل واریانس یکطرفه میزان رضایت زناشویی با توجه به تیپ شخصیتی زوجین:

متغیر مستقل 

 

متغیر وابسته

تیپ های شخصیتی
میانگین مربعاتSS

 

درجه آزادیdf

 

میانگین مجذور مربعات

MS

مقدارF

 

سطح معناداری

Sig

رضایت زناشویی شوهربین گروهی

درون گروهی(خطا)

کل

۱۷۱۷۳٫۲۹

۹۱۰۹۷٫۵۴

۱۰۸۲۷۰٫۸۳

۱۵

۱۳۴

۱۴۹

 

۱۱۴۴٫۸۸

۶۷۹٫۸۳۲

۶۸/۱ ۰۶۱/۰
رضایت زناشویی زنبین گروهی

درون گروهی(خطا)

کل

۲۲۱۷۴٫۱۲

۹۹۶۲۹٫۳۱

۱۲۱۸۰۳٫۴۴

۱۵

۱۳۴

۱۴۹

۱۴۷۸٫۲۷۵

۷۴۳٫۵۰۲

۹۸/۱ ۰۲۰/۰

برای بررسی اینکه آیا بین رضایت زناشویی زوجین با تیپ های شخصیتی مختلف، تفاوت معناداری وجود دارد یا خیر از آزمون تحلیل واریانس یکطرفه استفاده شد.

 

نتایج آزمون تحلیل واریانس با در سطح معنی داریتفاوت معناداری را بین میزان رضایت زناشویی مردان با تیپ های شخصیتی مختلف نشان نمی‌دهد زیرا مقدار بحرانی به دست آمده (۰۶۱/۰) بزرگتر از ۰۵/۰ است (۰۵/۰p-value>).  به عبارتی  بین میزان رضایت زناشویی مردان با تیپ های شخصیتی مختلف تفاوت معنی داری وجود ندارد.اما نتایج این آزمون با در سطح معنی داریتفاوت معناداری را بین میزان رضایت زناشویی زنان با تیپ های شخصیتی مختلف نشان می‌دهد زیرا مقدار بحرانی به دست آمده (۰۲÷/۰) کمتر از ۰۵/۰ است (۰۵/۰p-value<).  بنابراین با اطمینان ۹۵% نتیجه می گیریم که بین رضایت زناشویی زنان با تیپ های شخصیتی مختلف تفاوت وجود دارد. اما نتایج آزمون تعقیبی توکی تنها تفاوت را بین رضایت زناشویی با تیپ شخصیتیESFP (برون‌گرا- حسی-احساسی-ملاحظه کننده) و تیپ شخصیتی ESTJ ( برون گرا- حسی- فکری- داوری کننده) و تیپ شخصیتی ESFJ( برون گرا- حسی- احساسی- داوری کننده) نشان داد به عبارتی رضایت زناشویی زنان با تیپ شخصیتی ESFP  بیشتر از زنان با تیپ شخصیتی ESTJ  و تیپ شخصیتی ESFJ است. ولی بین رضایت زناشویی زنان با سایر تیپ‌های شخصیتی تفاوت معناداری مشاهده نشد.      فرضیه سوم: بین رضایت مندی زناشویی زوجین تفاوت وجود دارد.

جدول شمار۴- مقایسه میانگین رضایت زناشویی زوجین  (و زیرمقیاس ها) با استفاده از آزمونt برای گروه های وابسته:

شاخصمتغیر تعداد میانگین انحراف معیار خطای‌معیار‌میانگین مقدارt درجه آزادی سطح‌معنی‌داری
موضوعات شخصیتی شوهر ۱۵۰ ۱۷٫۹۲ ۴٫۴۶ ۰٫۳۶ ۰٫۴۸ ۱۴۹ ۰٫۶۲
زن ۱۵۰ ۱۷٫۷۷ ۴٫۷۹ ۰٫۳۹
ارتباط زناشویی شوهر ۱۵۰ ۱۸٫۱۳ ۴٫۱۳ ۰٫۳۳ ۱٫۴۷ ۱۴۹ ۰٫۱۴
زن ۱۵۰ ۱۷٫۶۷ ۴٫۳۸ ۰٫۳۵
حل تعارض شوهر ۱۵۰ ۱۷٫۷۷ ۳٫۶۴ ۰٫۲۹ ۰٫۶۹ ۱۴۹ ۰٫۴۸
زن ۱۵۰ ۱۷٫۵۰ ۳٫۸۶ ۰٫۳۱
مدیریت مالی شوهر ۱۵۰ ۱۸٫۶۰ ۳٫۹۸ ۰٫۳۲ ۰٫۳۶- ۱۴۹ ۰٫۷۱
زن ۱۵۰ ۱۸٫۷۰ ۳٫۷۲ ۰٫۳۰
فعالیتهای اوقات فراغت شوهر ۱۵۰ ۱۸٫۱۰ ۳٫۲۰ ۰٫۲۶ ۱٫۶۳- ۱۴۹ ۰٫۱۰
زن ۱۵۰ ۱۸٫۶۷ ۳٫۴۱ ۰٫۲۷
روابط جنسی شوهر ۱۵۰ ۱۸٫۴۳ ۳٫۵۷ ۰٫۲۹ ۰٫۴ ۱۴۹ ۰٫۶۸
زن ۱۵۰ ۱۸٫۳۰ ۳٫۴۹ ۰٫۲۸
ازدواج و فرزندان شوهر ۱۵۰ ۱۷٫۱۵ ۳٫۸۰ ۰٫۳۱ ۰٫۱۸ ۱۴۹ ۰٫۸۵
زن ۱۵۰ ۱۷٫۱۰ ۴٫۱۲ ۰٫۳۳
اقوام و دوستان شوهر ۱۵۰ ۱۷٫۸۷ ۳٫۸۵ ۰٫۳۱ ۳٫۳۳ ۱۴۹ ۰٫۰۰۱
زن ۱۵۰ ۱۶٫۷۳ ۴٫۱۹ ۰٫۳۴
جهت گیری مذهبی شوهر ۱۵۰ ۱۹٫۱۰ ۴٫۱۰ ۰٫۳۳ ۰٫۶۱ ۱۴۹ ۰٫۵۳
زن ۱۵۰ ۱۸٫۹۷ ۴٫۳۸ ۰٫۳۵
رضایت زناشویی شوهر ۱۵۰ ۱۶۳٫۳۳ ۲۶٫۹۵ ۲٫۲۰ ۰٫۹۰ ۱۴۹ ۰٫۳۶
زن ۱۵۰ ۱۶۱٫۰۰ ۲۸٫۵۹ ۲٫۳۳

 

نتایج آزمون t-test نشان داد که بین رضایت زناشویی زوجین تفاوت معناداری وجود ندارد زیرا        (۰۵/۰ p>) همچنین تنها تفاوت در زیر مقیاس روابط با اقوام و دوستان همسر مشاهده شد زیرا میانگین روابط مردان با اقوام و دوستان همسر (۸۷/۱۷) بیشتر از میانگین روابط زنان با اقوام و دوستان همسر (۷۳/۱۶) است و این تفاوت از نظر آماری معنادار است زیرا (۰۵/۰ p<) به عبارتی مردان بیشتر از همسرشان با اقوام و دوستان همسر ارتباط دارند. ولی تفاوت معناداری بین سایر زیرمقیاس های رضایت زناشویی زوجین مشاهده نشد.

فرضیه چهارم: بین شباهت تیپ های شخصیتی زوجین و رضایت زناشویی آنها رابطه وجود دارد.

جدول شماره۵- مقایسه میانگین رضایت زناشویی زوجین  با استفاده از آزمونt برای گروه های مستقل:

شاخصمتغیر تعداد میانگین انحراف معیار خطای معیار‌میانگین مقدارt درجهآزادی سطح‌معنی‌داری
رضایت زناشوییمردان مشابه ۳۴ ۵۲/۱۷۱ ۵۹/۲۳ ۰۴/۴ ۰۶/۲ ۱۴۸ ۰۴۱/۰
متفاوت ۱۱۶ ۸/۱۶۰ ۴۸/۲۷ ۵۵/۲
رضایت زناشوییزنان مشابه ۳۴ ۵۲/۱۷۳ ۸/۲۴ ۲۵/۴ ۸۶/۲ ۱۴۸ ۰۰۵/۰
متفاوت ۱۱۶ ۹۴/۱۵۷ ۷۶/۲۸ ۶۷/۲

 

نتایج آزمون t-test نشان داد که رضایت زناشویی مردان با تیپ های مشابه با همسرشان (۵۲/۱۷۱) بیشتر از رضایت زناشویی مردان با تیپ های شخصیتی متفاوت از همسرشان (۸/۱۶۰) است و این تفاوت از نظر آماری معنادار است زیرا (۰۵/۰ p<). همچنین رضایت زناشویی زنان با تیپ های مشابه با همسرشان (۵۲/۱۷۳) بیشتر از رضایت زناشویی زنان با تیپ های شخصیتی متفاوت از همسرشان (۹۴/۱۵۷) است و این تفاوت از نظر آماری معنادار است زیرا (۰۵/۰ p<). بنابراین با اطمینان ۹۵% نتیجه می گیریم که بین رضایت زناشویی زوجین با تیپ های شخصیتی مشابه و متفاوت، تفاوت معناداری وجود دارد و رضایت زناشویی زوجین با تیپ­های شخصیتی مشابه بیشتر از زوجینی است که تیپ های شخصیتی متفاوت دارند.

نتیجه گیری:نتایج کلی پژوهش را به صورت کلی می توان در موارد زیر خلاصه نمود۱ )بیشترین میزان رضایت زناشویی، زمانی دیده شد که زوجین در بعد شخصیتی ادراکی یا انعطاف پذیر نمرات بالاتری به دست آورده بودند (مجموع نمرات زوجین  و نه نمرات آنها به صورت انفرادی ملاک است ) ۲)مرتبه دوم از سطح بالای رضایت زناشویی، زوجینی را در بر میگیرد که تیپ های شخصیتی مشابهی داشته اند۳)بیشترین میزان از عدم رضایت زناشویی ،زمانی دیده شد که زوجین در بعد شخصیتی قضاوتی نمرات بالاتری به دست آورده بودند (مجموع نمرات زوجین  و نه نمرات آنها به صورت انفرادی ملاک است ).۴)مرتبه دوم از سطح بالای عدم رضایت زناشویی، زوجینی را در بر میگیرد که تیپ های شخصیتی نامشابهی داشته اند. ۵) بین میزان رضایت زناشویی مردان با تیپ های شخصیتی مختلف تفاوت معنی داری وجود نداشت؛اما نتایج به دست آمده از تحقیق تفاوت معناداری را بین میزان رضایت زناشویی زنان با تیپ های شخصیتی مختلف نشان می دهد، به عبارتی رضایت زناشویی زنان با تیپ شخصیتی (برون‌گرا- حسی-احساسی-ملاحظه کننده)بیشتر از زنان با تیپ شخصیتی( برون گرا- حسی- فکری- داوری کننده) و تیپ شخصیتی( برون گرا- حسی- احساسی- داوری کننده)است . ولی بین رضایت زناشویی زنان با سایر تیپ‌های شخصیتی تفاوت معناداری مشاهده نشد.۶) بین رضایت زناشویی زوجین تفاوت معناداری وجود نداردوتنها تفاوت در زیر مقیاس روابط با اقوام و دوستان همسر مشاهده شد زیرا میانگین روابط مردان با اقوام و دوستان همسر بیشتر از میانگین روابط زنان با اقوام و دوستان همسر است. در مورد اول و سوم نتیجه به دست آمده را میتوان تا حدودی با پژوهش مارولویس (۱۹۹۷) مقایسه نمودو همسویی آنها را در موارد اندکی بیان نمود.  وی در نتیجه تحقیق خود بیان می داردکه افراد با تیپ شخصیتی درک کننده بیشتر از گروه استدلال گرطلاق گرفته اند که این خود می تواند ناشی از نارضایتی زناشویی دردرک کننده ها نسبت به استدلال گرها باشد،که تا اینجا با نتیجه این تحقیق همسو است چرا که این تحقیق رضایت زناشویی بالا را در صورتی که زوجین مجموعأ نمرات بالاتری را در بعدادراکی و نمرات کمتری را در بعد قضاوتی به دست آورده باشند پیش بینی می کند و بالعکس و در صورتی که نمرات آنها به صورت انفرادی در نظر گرفته شود در مورد زنان این موضوع متفاوت است و همانگونه که در فصل چهارم این پژوهش نیز آمده ، رضایت زناشویی زنان با تیپ شخصیتی (برون‌گرا- حسی-احساسی-ملاحظه کننده)بیشتر از زنان با تیپ شخصیتی( برون گرا- حسی- فکری- داوری کننده) و تیپ شخصیتی( برون گرا- حسی- احساسی- داوری کننده)است در مورد دوم و چهارم نیز نتیجه به دست آمده با پژوهش مارولویس (۱۹۹۷) و  براش و دیگران (۱۹۸۵)همسو است. وی در نتیجه تحقیق خود در این مورد بیان میدارد که افراد بیشتر تمایل دارند که با افراد مشابه خود ازدواج کنند.

پیشنهاد پژوهش: از آنجا که طرح موجود یک طرح پژوهشی و در عین حال کاربردی است از آن در مراکز مشاوره های پیش از ازدواج سود جسته و مسوولین ذیربط نیز همکاری بیشتری جهت تحقق این مهم داشته باشند.

منابع: ۱) امینی ا . انتخاب همسر ، سازمان تبلیغات اسلامی ،شرکت چاپ و نشر بین الملل، چاپ دوم ،پاییز۱۳۷۹

۲) عباسی  ر ، رسول زاده طباطبایی ک ، بررسی رضایت مندی زناشویی و تفاوت های فردی : نقش عوامل شخصیتی (مقاله). ۱۳۸۸

۳) سلیمانیان ع ا ، نوابی نژاد ش . بررسی تفکرات غیر منطقی براساس رویکرد شناختی بر نارضایتی زناشویی. (پایان نامه کارشناسی ارشد ). دانشگاه تربیت معلم ، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی(مقاله). ۱۳۷۸٫

۴) واقعی ی  ، میری م ر ، قاسمی پور م . بررسی عوامل مرتبط با میزان رضایت زناشویی کارمندان در دو دانشگاه بیرجند .(مقاله).۸۷-۵) دانش  ع ، تاثیر همانندی – تضاد ، در تیپ های شخصیتی درون گرایی – برون گرایی بر رضایت زناشویی( دو ماهنامه علمی – پژوهشی) دانشگاه شاهد .اردیبهشت  ۱۳۸۴ .

۶) رونی بارون . تیپ شخصیتی من کدام است ؟ ترجمه قراچه داغی  م.  چاپ دوم. تهران: ۱۳۸۴ .

۷) ملک محمودی ا . راهنمای ازدواج(آنچه یک پسر و دختر درباره انتخاب همسر باید بدانند) .موسسسه انتشارات مشهور؛ ۱۳۸۱ .

۸) ، آلبرت الیس – ،رابرت هارپر . راهنمای ازدواج موفق  (از مجموعه کتاب های خودیاری ) .ترجمه شفیعی ا  با مقدمه دکتر شفیع آبادی ع . موسسه خدمات فرهنگی رسا ؛۱۳۸۵ .

۹) اشرفی نیری ح  ، کاظم پور ز .  روش تحقیق و گزارش نویسی ،تدوین پایان نامه و رساله تحقیقی.انتشارات سپهر دانش ؛۱۳۸۷٫

۱۰) هلن شاختر . رشد شخصیت . ترجمه حجازی .  انتشارات ابن سینا با همکاری موسسه انتشارات فرانکلین ؛

۱۱) پروین .جان .  شخصیت ،نظریه و پژوهش . ترجمه جوادی م ج  و کدیور پ .۱۳۸۶٫

۱۲) ثنایی  ب . مقیاس سنجش خانواده و ازدواج .تهران :موسسه انتشارات بعثت . ۱۳۸۵٫

۱۳) محمودیان دهکردی  آ .  هنجاریابی و تعیین روایی و پایایی تیپ نمای مایرز بریگز در میان کارکنان ادارات شهرکرد. (پایان نامه کارشناسی ارشد) دانشگاه اصفهان . دانشکده علوم تربیتی .۱۳۸۶٫

۱۴) Chen ,ZI; Tanako , NAO ; Uji, Masayo ; Hiramura ; Hidetoshi; shika, Fujihara , Fujihara, Toshinory ,THE ROLE OF PERSONALITIES IN THE MARITAL ADJUSTMENT OF JAPANESE COUPLES scientific jornal publisher ,social behavior and personality : an international jornal , volum 35,number4, 2007 ,pp. 561-572 (12)

۱۶) Marioles ،S. (1997). The relationship between psychological type and couples ,  satisfaction and behavior . Journal of marriage and the

family 52،۷۴۷-۷۵۶

۱۷) Elis   ,J ,(1992).the evolution of sex attraction evolution mechanisms in women .in the adapted mind , evolution of psychology and  gerneration of culture ,edited by J.H. Barkw ,l . cosmedes, and J.tooday ,267-88.New

۱۸) Londen S. Richard  , James A.Wakefield,Jr and Richard Lewak, Similarity of personality variables as predictors of marital satisfaction : A Minnesota Multiphasic Personality Inventory (MMPI) item analysis, Personality and Individual Differences volume11, Issue1,1990, Pagges39-4

 

 

مطالب مرتبط: