Header
Header

ویژگیهای روش PRT در تربیت کودکان

 

روان شناسی کودک

 

پیرامون ما کودکانی هستند که روش‌های تربیتی معمول درباره آنها صدق نمی‌کند و اگر به همان روش معمول با آنها برخورد شود به شدت آسیب می‌بیند. گروهی از این کودکان در طیف وسیع اتیسم قرار دارند که گاه به زبان فارسی به کودکان «درخودمانده» ترجمه شده است. یکی از مشکلات جدی که کودکان اتیستیک با آن مواجه هستند عدم ارتباط با همسالانشان می‌باشد. نگارنده در این کتاب ضمن معرفی کودکان اتیستیک و بررسی مشکلات رفتاری در این کودکان، به معرفی روشی درمانی در خصوص این معضل با نام PRT یا «درمان پاسخ‌محور» پرداخته است. این روش، روشی بسیاری ملایم و در عین حال کارآمد است که برخلاف روش‌های قبل که هنگام آموزش به این کودکان به آنها برنامه می‌دادند و آنها را به اطاعت از خود وادار می‌کردند، در اینجا کودک آزادی عمل بسیاری دارد، تا حدی که او چارچوب کار را تعیین می‌کند و نقش معلم این است که از وضعیتی که کودک در آن قرار دارد یک موقعیت آموزشی بسازد. در این روش مربی باید ابتکار عمل زیادی داشته باشد و از هر موقعیتی یک بازی بسازد و با روشی به دور از خشونت و آزار کودک، به او آموزش دهد.

PRT یک مداخله درمانی رفتاری مبتنی بر ABA است. این روش توسط رابرت کوگل و لین کوگل ، دانلپ ، شریبمن ، هورنر و دیگر محققان دانشگاه سانتاباربارا در کالیفرنیا ارائه شده .

PRT مخفف pivotal response treatment است.

* ویژگیهای روش PRT :

۱- کودک محور ( کودک جهت کار و نوع فعالیت را تعیین می کند . و همین کار انگیزه کودک را برای یادگیری افزایش می دهد زیرا فعالیتی انتخاب می شود که مورد علاقه کودک است.)

در حالیکه در روشهای دیگر نوع فعالیت و محتوای کار توسط مربی انتخاب میشود و کودک را وادار می کنند آن فعالیتها را انجام دهد . علاقه کودک در نظر گرفته نمی شود .

۲- شاد و سرگرم کننده

کودکان از تمرینهایی که در روشهای دیگر درمان اتیسم به کار میرود نفرت دارند که این نفرت منجر به نا امیدی ، مقاومت به درمان و خشم آنها می شود .امادر PRT کودک به عنوان سرگرمی و بازی به آن نگاه می کند . و مهارتها را با چیزهایی که از آن لذت می برد یاد می گیرد.

۳- به دور از استرس برای والدین و کودک

PRT در واقع یک شیوه زندگی است نه یک کار درمانی دشوار. و همین امر می تواند والدین و کودک را به آرامش برساند .

۴- امکان انجام آن در هر زمان و هر مکان

در روشهای دیگر کودک به مکان خاصی شرطی می شود و در آن مکان به درمان پاسخ می دهد . اما این روش چون بیشتر در قالب بازی است در هر جا امکان اجرای آن هست .

۵- سهولت آموزش آن به اطرافیان و همسالان . از این طریق اطرافیان می توانند به کودکان اتیستیک کمک کنند .

* رفتارهای محوری :

این روش نوعی درمان است که با کار روی چند رفتار محوری انجام می شود . این رفتارها به این دلیل محوری نامیده می شوند زیرا کمک می کنند کودک طیف وسیعی از مهارتها را یاد بگیرد . به جای متمرکز شدن روی صدها رفتار روی چند رفتار محوری و عمده متمرکز می شویم .

چند رفتار محوری:

۱- انگیزه (مهمترین رفتار محوری انگیزه است زیرا یک کودک برانگیخته شده سخت تر تلاش می کند ، از آموزش بیشتر لذت می برد ، و در موقعیتهای مختلف از چیزهایی که یاد گرفته بیشتر استفاده می کند . )

۲- خودآغازگری کودک ( در تعامل و مراوده کودک با دیگران و بخصوص با همسالان خودش آغاگر و شروع کننده باشد )

۳- خودگردانی ( آموزش بعضی رفتارهای اجتماعی مثل آموزش تقاضا کردن ، نظر دادن و مشارکت و پیشرفت در پاسخ دادن و محاوره های اجتماعی )

۴- توانایی پاسخگویی به نشانه های متعدد ( مثلا استفاده از شلوار نو یا لباس قرمز به جای شلوار یا لباس )

* اصولی کلی PRT :

۱- اصل انتخاب ( نوع فعالیت را کودک انتخاب می کند . همچنین در طول فعالیت انتخابهای مختلف به او پیشنهاد می شود)

۲- جلب توجه کودک (هنگامی که دستورالعملی به کودک داده می شود باید مطمئن شوید کودک به شما توجه دارد )

۳- نوبت گیری ( هم در یادگیری تعامل اجتماعی مهم است و هم در کنترل بازی توسط مربی . در واقع با نوبت گیری می توان وارد دنیای کودک شد)

۴- فرصتها یا دستورالعملها ی واضح و متناسب با تکلیف ( از به کار بردن جملات مبهم و طولانی اجتناب شود)

۵- دستورالعملها از طریق تکرار پرسشی( (Prompt . چیزی را که کودک باید بگوید شما با لحن پرسشی از او بخواهید.

۶- تکالیف اکتسابی باید بین تکالیف یاد گرفته شده پخش شود

۷- تقویت تلاش کودک ( هر تلا شی هر چند ناقص باید تقویت شود )

۸- تقویت کننده طبیعی است و با رفتار رابطه مستقیم دارد ( کلمه توپ با خود توپ تقویت می شود نه با جایزه )

۹- ایجاد فرصت در یک محیط طبیعی ( کاهش مقدمات ، ایجاد مکث ، جلو دید و دور از دسترس گذاشتن برای ایجاد انگیزه بیشتر )

مطالب مرتبط: